۱۳۹۰ خرداد ۹, دوشنبه

آموزش مبحث نوزده مقررات ملی ساختمان

1-تعاریف ،مفاهیم و اصطلاحات

برپا کردن ساختمان در روی زمین خالی
قابلیت کلی پوسته خارجی و دیوارهای داخلی در ذخیره کردن انرژی (با جذب آن) و بازپس دادن آن (در صورت لزوم) برای به حداقل رسانیدن نوسان‌های دما و بار گرمایی-سرمایی در فضاهای کنترل شده ساختمان. گروه‌بندی اینرسی حرارتی کلی ساختمان با استفاده از جرم سطحی مفید ساختمان (ر.ک. به ‌پیوست 1 مبحث 19)، صورت می‌گیرد.
کلمات کلیدی:

ب

دوباره سازي بخشهاي عمده اي از ساختمان که در اثر سانحه يا فرسودگي آسيب ديده اند.
کلیه سطوح در پوسته خارجی ساختمان که برای ایجاد دسترسی، تأمین روشنایی، دید به خارج، خروج گاز حاصل از سوخت، تهویه و تعویض هوا ایجاد می‌گردند. (مثل انواع درها، دریچه‌ها، پنجره‌ها، نماهای شیشه‌ای، نورگیرها، هواکش‌ها، دودکش‌ها و …).
کلمات کلیدی:
پوشش نهایی هر قسمت از ساختمان که شیبی کمتر یا مساوی 10 درجه نسبت به سطح افقی دارد. بامهای تخت بخشی از پوسته خارجی ساختمان محسوب می‌شوند.
کلمات کلیدی:
پوشش نهایی ساختمان که شیبی بیشتر از 10 درجه و کمتر از 60 درجه نسبت به سطح افقی دارد. در بالای سقف شیب‌دار فضای خارج و در زیر آن فضای کنترل شده یا کنترل نشده قرار دارد. در صورتی‌که فضای زیرین کنترل‌شده باشد، بام شیب‌دار بخشی از پوسته خارجی ساختمان محسوب می‌شوند.
کلمات کلیدی:
برچسبی که توسط مقامات ذیصلاح بر روی تولیدات صنعتی مورد استفاده در ساختمان نصب می‌شود تا حد کیفیت محصولات از بعد مصرف انرژی مشخص گردد.
کلمات کلیدی:

ت

تأمین شرایط بهداشتی در داخل فضای کنترل شده با عوض کردن میزان مشخصی از هوای آن با هوای تازه در هر ساعت.
کلمات کلیدی:
تغيير نوع بهره وري از ساختمان موجود
روند دمیدن و یا مکیدن هوا از طریق طبیعی یا مکانیکی به هر فضایی یا از هر فضایی، برای تأمین شرایط بهداشت و آسایش (کنترل دما و احتمالاً میزان رطوبت هوا، جلوگیری از بروز میعان، جلوگیری از رشد میکروارگانیسم‌ها و … ). چنین هوایی می‌تواند مطبوع شده باشد.
کلمات کلیدی:
نوعی از تهویه همراه با تنظیم عواملی همچون دما، رطوبت (رطوبت‌گیری یا رطوبت‌زنی)، همراه با حذف آلاینده‌های مختلف (بو، گرد و غبار، میکروارگانیسم‌ها، … ) برای تأمین آسایش حرارتی
کلمات کلیدی:
گسترش ساختمان موجود در سطح يا افزودن طبقات به آن

ج

جداری که ضریب انتقال نور آن بزرگتر از 0.2 باشد. جدار نورگذر بر دو نوع شفاف و مات بوده و شامل پنجره‌ها، نماها و درهای خارجی نورگذر، نورگیرها و مشابه آنها است.
کلمات کلیدی:
جرم متوسط یک متر مربع از سطح پوسته داخلی یا خارجی ساختمان.
کلمات کلیدی:
جرم سطحی قسمت رو به داخل جدار تشکیل دهنده پوسته خارجی ساختمان که در محاسبه جرم مفید و اینرسی حرارتی ساختمان درنظر گرفته‌ می‌شود.
کلمات کلیدی:
نسبت جرم مفید ساختمان به سطح زیربنای مفید
کلمات کلیدی:
مجموع جرم قسمت‌های رو به داخل جدارهای تشکیل‌دهنده پوسته خارجی ساختمان که در محاسبه اینرسی حرارتی ساختمان درنظر گرفته‌ می‌شود
کلمات کلیدی:

د

بخشی از پوسته خارجی غیر نورگذر ساختمان که عمودی است یا با زاویه بیش از 60 درجه نسبت به سطح افقی قرار گرفته‌است.
کلمات کلیدی:

ر

واحدی بر اساس دما و زمان، که برای برآورد مصرف انرژی و تعیین بار سرمایش یک ساختمان در اوقات گرم سال به کار می‌رود. روز درجه سرمایش برابر است با مجموع اختلاف دمای متوسط روزانه نسبت به 21 درجه سانتیگراد مربوط به دوره‌ای از سال که دمای متوسط روزانه از 21 درجه سانتیگراد بالاتر است.
کلمات کلیدی:
واحدی بر اساس دما و زمان، که برای برآورد مصرف انرژی و تعیین بار گرمایشی یک ساختمان در اوقات سرد سال به کار می‌رود. روز درجه گرمایش برابر است با مجموع اختلاف دمای متوسط روزانه نسبت به 18 درجه سانتیگراد مربوط به دوره‌ای از سال که دمای متوسط روزانه از 18 درجه سانتیگراد پائین‌تر است.
کلمات کلیدی:

س

ساختمان مستقلی است که فقط یک واحد مسکونی دارد.
کلمات کلیدی:
مجموع سطح زیربنای فضاهای کنترل شده در یک ساختمان.
کلمات کلیدی:
مساحت کل جدارهای نورگذر (اعم از شفاف یا مات) و قاب‌های احتمالی نگهدارنده آنها.
کلمات کلیدی:
سیستمی که قسمت‌هایی از جدارهای پوسته خارجی را تشکیل می‌دهد و به گونه‌ای طراحی شده‌است که با یک مکانیسم غیرفعال، انرژی خورشیدی را در خود جمع‌آوری و ذخیره می‌نماید تا در زمان مناسب به فضای داخلی ساختمان منتقل گردد (مانند فضای گلخانه‌ای).
کلمات کلیدی:
سیستمی که با روشن و خاموش کردن تأسیسات گرمایی یا سرمایی، دمای رفت یا دمای فضاها را در محدوده تعیین شده بصورت خودکار تنظیم می‌نماید.
کلمات کلیدی:
سیستمی که برای کنترل دبی تهویه بکار می‌رود و به‌طور محسوسی دبی هوای تازه را برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی محدود می‌کند. این سیستم‌ها باید مطابق با ضوابط بهداشت و مورد تأیید مراجع ذی‌صلاح باشند.
کلمات کلیدی:

ش

ضریبی که بر اساس آن، مقدار بهره‌گیری ساختمان از انرژی تابشی خورشید تعیین می‌شود.
کلمات کلیدی:
شرایط جوی که بطور معمول در یک منطقه جغرافیایی حاکم است.
کلمات کلیدی:

ض

نسبت انرژی عبور کرده به انرژي تابيده شده به سطح نورگذر
ضریب انتقال حرارت سطحی قسمتی از پوسته خارجی ساختمان برابر است با توان حرارتی منتقل شده از سطحی از آن، با مساحت یک مترمربع، در صورتی که اختلاف دمای داخل و خارج برابر یک درجه باشد. واحد مورد استفاده برای ضریب انتقال حرارت [W/m2.K] است.
کلمات کلیدی:
ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع، ضریب انتقال حرارت سطحی انواع مختلف جدارهای تشکیل‌دهنده پوسته خارجی ساختمان (دیوار، سقف، کف، جدار نورگذر، در، … ) است که در این مبحث برای محاسبه ضریب انتقال حرارت مرجع مورد استفاده قرار می‌گیرد. واحد مورد استفاده برای ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع [W/ m2.K] است.
کلمات کلیدی:
ضریب انتقال حرارت طرح ساختمان یا بخشی از آن برابر است با مجموع انتقال حرارت از جدارهای فضاهای کنترل شده، در صورتی که اختلاف دمای داخل و خارج برابر یک درجه باشد. واحد مورد استفاده برای ضریب انتقال حرارت [W/K] است.
در روش کارکردی برای کنترل صحت طراحی، این ضریب با ضریب انتقال حرارت مرجع مقایسه می‌گردد.
کلمات کلیدی:
ضریب انتقال حرارت مرجع، ضریب انتقال حرارت حداکثر مجاز ساختمان یا بخشی از آن است و با استفاده از روابط ارائه‌شده در این مبحث محاسبه می‌گردد. واحد مورد استفاده برای ضریب انتقال حرارت [W/K] است.
کلمات کلیدی:
نسبت شدت جریان حرارت سطحی به اختلاف دما بین سطح جدار و هوای محیط مجاور در حالت پایدار
کلمات کلیدی:
ضریبی که در صورت طراحی مناسب و بهره‌گیری بهینه از انرژی خورشیدی در مناطق سردسیر برای تصحیح مقادیر انتقال حرارت مرجع محاسبه می‌گردد. ضریب تصحیح انتقال حرارت مرجع با g نشان داده می‌شود.
کلمات کلیدی:
مقدار حرارتی که در یک ثانیه از یک متر مربع عنصری همگن به ضخامت یک متر در حالت پایدار عبور می کند و اختلافی برابر یک درجه کلوین بین دمای دو سطح طرفین عنصر ایجاد نماید.ضریب هدایت حرارتی با λ نشان داده می شود و واحد آن [w/m.k] است. (ر.ک. به پیوست 7 مبحث 19)

ع

مصالح یا سیستم مرکبی که انتقال گرما را از محیطی به محیطی دیگر به طور موثر کاهش دهد. در مواردی عایق حرارت می تواند علاوه بر کاهش انتقال حرارت توانایی های دیگری نیز مانند باربری, صدابندی و ... داشته باشد. در این راهنما بطور اختصار کلمه عایق معادل عایق حرارت استفاده می شود. تحت شرایط ویژه ای هوا نیز می تواند عایق حرارت محسوب شود.
عایق حرارت قابل استفاده در ساختمان به عایقی اطلاق می شود که دارای ضریب هدایت حرارتی کمتر یا مساوی 0.065 w/m.k و مقاومت حرارتی مساوی یا بیشتر از 0.05 m².k/w باشد(مقادیر ذکر شده مربوط به اندازه گیری در شرایط حرارتی استاندارد می باشند.)
عایق کاری حرارتی بوسیله یک ماده یا مصالح خاص و یا توسط سیستمی با چندین کارآیی صورت می گیرد. برای مثال یک دیوار باربر می تواند در عین حال نقش عایق کاری حرارتی را نیز تامین کند.ولی در اکثر موارد لازم است که لایه ای ویژه صرفاً به عنوان عایق حرارت به جدار اضافه شود.
کلمات کلیدی:

منظور استفاده از عایق های حرارت به منظور محدود کردن میزان انتقال حرارت در اجزای ساختمانی می­باشد. سیستم عایق کاری حرارتی (گرمابندی)باید دو شرط زیر را دارا باشد:

  1. مقاومت حرارتی کل پوسته خارجی + عایق حرارت از حد مشخص شده ای بیشتر باشد.
  2. ضریب هدایت حرارتی عایق مصرفی از حد مشخص شده ای بیشتر نباشد.

مصالح بکار رفته در پوسته خارجی می­تواند بدون نیاز به عایق حرارت مقاومت حرارتی مورد نیاز در مقررات را تامین نماید.
در صورت عایق کاری حرارتی(گرمابندی) مناسب عناصر ساختمان تامین و حفظ شرایط آسایش حرارتی فضاهای کنترل شده به راحتی و همراه با صرفه جویی در مصرف انرژی انجام می­گردد.

کلمات کلیدی:
عایق کاری حرارتی (گرمابندی) اجزای ساختمانی که با افزودن یک لایه عایق حرارت در سمت خارج صورت می گیرد.
کلمات کلیدی:
عایق کاری حرارتی (گرمابندی)اجزای ساختمان که با افزودن یک لایه عایق حرارت در سمت خارج صورت می گیرد.
نوعی عایق کاری حرارتی که در آن مصالح ساختمانی مصرف شده (اعم از سازه ای و غیر سازه ای) در بخش اعظم ضخامت پوسته خارجی (دیوار,سقف,کف) مقاومت حرارتی بالایی داشته باشد.
عایق کاری حرارتی با عرضی محدود در کف روی خاک در مجاورت و امتداد دیوارهای پوسته خارجی ساختمان.
قسمت هایی از ساختمان که به منظور تامین سازه ای و یا غیر سازه ای طراحی و ساخته شده اند و در پیوند با یکدیگر تمامیت یک ساختمان را شکل می بخشند (مانند بام, سقف, کف, دیوار, بازشوها و...)
عواملی که نقش تعیین وضعیت ساختمان را از نظر میزان صرفه جویی در مصرف ایفا می کنند.(ر.ک.به بند 19-2-2 مبحث 19 و بند 19-2-3 مبحث 19) این عوامل شامل دو نوع اصلی و فرعی می باشند.

ف

فضای مورد استفاده روزمره انسان ها اعم از فضای مسکونی, فضای کار و مشابه آن.

بخش هایی از فضای داخل ساختمان اعم از فضای زیستی و غیر زیستی که به علت داشتن عملکرد خاصی بطور مداوم و تا دمایی برابر و یا بالاتر (یا پایین تر) از دمای زیستگاه گرم (یا خنک) می­شوند.
شرایط حرارتی آنها در ساختمان باید در محدوده آسایش باشد. ساختمانهای مجاور ساختمان مورد نظر از نوع فضای کنترل شده تلقی می­شوند مگر آنکه از نوع ذکر شده در تعریف فضای کنترل نشده می­باشند.

بخش هایی از فضای ساختمان که تعریف فضای کنترل شده در موردشان صادق نیست (مانند فضاهای درز انقطاع بین دو ساختمان راه پله ها دالان ها و پارکینگ هایی که مورد گرمایش و سرمایش قرار نمی گیرند.)

ل

لامپ با راندمان بیش از 40 لومن بر وات

م

شرایط حرارتی و رطوبتی که حدود 80% ساکنین یا استفاده کنندگان در آن احساس آسایش می کنند.
محدوده دمایی که در فضاهای دارای عملکرد خاص باید حفظ گردد.
مراجعی که صلاحیت آنها در زمینه های تعیین شده در این مبحث مورد تایید رسمی باشد.

نسبت ضخامت لایه به ضریب هدایت حرارتی آن بدیهی است که مقاومت حرارتی یک پوسته تشکیل شده از چند لایه مساوی با مجموع مقاومت های هر یک از لایه ها خواهد بود.
مقاومت حرارتی قابلیت عایق بودن (از نظر حرارتی) یک یا چند لایه از پوسته و یا کل پوسته را مشخص می کند. مقاومت حرارتی با R نشان داده می­شود و واحد [ /w m².k ] آن است (ر.ک.به پیوست 8 مبحث 19)

ن

ورود و یا خروج هوا در ساختمان از منافذ و مجراهایی غیر از محل های پیش بینی شده که باعث تعویض هوا می شود.
در این مبحث انرژی به دو نوع است: برقی و غیر برقی (شامل انواع مختلف مصرف مستقیم انرژی فسیلی,...)
کلمات کلیدی:

ه

جلوگیری از ورود یا خروج هوا از طریق پوسته و یا درزهای عناصر تشکیل دهنده آن.

و

یک واحد خانه متشکل از یک اتاق یا بیشتر که امکانات کامل و مستقل (خواب, خوراک, پخت و پز و بهداشت) برای زندگی یک نفر یا بیشتر در آن فراهم باشد.

پ

بخشی از یک سیستم مرکزی سرمایی یا گرمایی که در آخر مدار قرار دارد و انرژی منتقل‌شده توسط مدار توزیع را به فضا یا فضاهای کنترل شده انتقال می‌دهد (مانند رادیاتور).
کلمات کلیدی:
نقاطی از ساختمان که به علت عدم تداوم و یکپارچگی عایق حرارت پوسته خارجی ساختمان باعث افزایش میزان انتقال حرارت می‌گردند.
کلمات کلیدی:
کلیه سطوح پیرامونی ساختمان، اعم از دیوارها، سقف‌ها، کف‌ها، بازشوها، سطوح نورگذر و نظایر آنها که از یک طرف با فضای خارج و یا فضای کنترل نشده، و از طرف دیگر با فضای کنترل شده داخل ساختمان در ارتباط هستند.
پوسته خارجی الزاما در تمام موارد با پوسته فیزیکی ساختمان یکی نیست، زیرا پوسته فیزیکی ممکن است دربرگیرنده فضاهای کنترل نشده نیز باشد. پوسته خارجی ساختمان شامل عناصری که در وجه خارجی خود مجاور خاک و زمین هستند نیز می‌باشد.
کلمات کلیدی:
کلیه سطوح پیرامونی ساختمان، اعم از دیوارها، سقف‌ها، کف‌ها، بازشوها و نظایر آنها که از یک طرف با فضای خارج و از طرف دیگر با فضای داخل یا فضای کنترل نشده در ارتباط هستند.
کلمات کلیدی:

ک

نوع کاربرد ساختمان طبق گروه بندی ارائه شده در پیوست 4 مبحث 19 (گروه بندی کاربری ساختمانها)
:
عنصر ساختمانی افقی یا دال که در بالا با یک فضای کنترل شده و در پایین با خاک یا با فضای کنترل نشده یا فضای خارجی در تماس است . کف بخشی از پوسته خارجی ساختمان محسوب می شود.

گ

گرمایش فرعی ساختمان که برای جوابگویی به نیازهای گرمایی کوتاه مدت در مواقعی که گرمایش پایه به تنهایی کافی نیست پیش بینی می گردد.
گرمایش تشکیل شده از دو مولفه پایه و تکمیلی
گرمایش اصلی ساختمان که با دمای خارج تنظیم می گردد.

--
Farid Bensaeed

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر