WORLD IS MY HEART

I: REV BROACHING TOOL

2012-01-17T11:39:00.001-08:00

F.P. Officina Meccanica s.r.l.

Via Boito 337 - 41019 Soliera (MO)
Cod.Fisc./P.Iva 02542120361
Tel. 059/8570329 Fax. 059/8578480
info@brocciatura.it

Dear Sirs,
herewith we'd like to draw your attention to our new and patented tool for broaching and slotting: the REV BROACHING TOOL.
Let's discover it together!

CLICK VIDEO http://www.youtube.com/watch?v=upFxV6Dy0L0

PURPOSE

The Rev Broaching Tool enables you to broach and slot operating directly on the CNC machining centre or on the CNC lathe.
It can be applied also on traditional machine tools like filing machines and slotting machines.
Thanks to the symmetric adjustment it assures a high level of precision giving the chance to correct the unavoidable errors that occur in these kind of machinings.

TARGET

We checked that our tool is chosen for its advantages from differently-sized companies.
Anyway it's quite out of the question that it was conceived to meet a need perceived in particular from small-medium sized Companies. As a matter of fact, these ones should either buy a proper machine tool or, as in the majority of cases, place the order for broaching and slotting to an another company with consequent material handlings and waste of energy and time.
Thanks to the Rev Broaching Tool today broaching and slotting are possible directly inside your company picking up the piece from the machine finished and consequentially reducing the labour time and avoiding other toolings.

SEMPLICITY AND TECHNICAL ASSISTANCE

You will get immediately aware of its easy-use and we are accompanying you in this new path providing you freely for the first purchases the necessary CNC program. It is a simple program that you will use every time changing only 4 variables.
For each kind of need or request get in touch with us and we are giving you the technical assistance you may need.

WEBSITE

We invite you to register on our website http://www.brocciatura.com/ to consider the range of products, to have a look at the instructions and the suggested working parameters, to download our catalogue and to do online shopping.

Thanks for your attention.

Best regards.
F.P. Officina Meccanica s.r.l.

آمار مهم انرژي

2012-01-09T04:58:00.001-08:00

با سلام براي دريافت آخرين آمار مستند انرژي اينجا را كليك يا به سايت زير مراجعه كنيد

http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=44&pid=44&aid=2

مكانيسم توسعه پاك CDM

2011-12-23T20:49:00.001-08:00

اولين همايش ملي مديريت انرژي در صنايع نفت و انرژي با هدف ايجاد نگاه ويژه در كشور به موضوع استفاده منطقي از انرژي در صنايع مختلف و مطالعه علمي اين حوزه در 24 آذر ماه سال 90 در مركز همايشهاي صدا و سيما برگزار شد.كه مقاله ارسالي از آموزش و تجهيز نيروي انساني با عنوان "ساز و كار مكانيسم توسعه هواي پاك (CDM) چالشها، موانع و راهكارهاي رفع آنها در مديريت انرژي كشور" توسط آقاي مهندس فريد بن سعيد و سركار خانم مهندس مريم صمديار از كاركنان آموزش ستاد در اين همايش ارائه گرديد.

چكيده مقاله:

مكانيسم توسعه پاك (CDM) يك مكانيسم همكاري بين المللي است كه تحت پيمان كيوتو بنا نهاده شده است و منابع بسيار مهمي را براي دستيابي به توسعه پايدار از طريق ترويج سرمايه گذاري در پروژه هاي سازگار با محيط زيست در اختيار كشورهاي در حال توسعه قرار مي دهد. بر اساس آمار منتشر شده توسط كنواسيون تغييرات آب و هواي سازمان ملل ايران عليرغم برخورداري از پتانسيل هاي لازم با ثبت چهار پروژه در سازمان توسعه پاك بین الملل تا كنون سهم بسیار ناچیزی از اين بازار بين المللي برده است ،اين درحالي است كه كشورهاي چين، هند و برزيل به ترتيب با 1447، 683 و 193 پروژه ثبت شده بيشترين جذب سرمايه را به خود اختصاص داده اند (2) . در اين مقاله سعي شده است، با تجزیه و تحلیل تجربه های موفق کشورهای فوق در به ثبت رساندن پروژه های بین المللی و بررسی موارد ذیربط در کشور ،چالش ها و موانع موجود درراستاي طراحي و اجراي پروژه هاي مرتبط به اين مكانيسم در ايران و عدم بهره برداري منافع زيست محيطي و مالی مناسب توسط ارگان هاي دولتي و خصوصي از اين فرصت بين المللي،شناسايي و پس از تجزيه و تحليل چالش ها و موانع ، راهكارهاي عملياتي جهت رفع آن ها در مدیریت انرژی کشور (وزارت نفت و نیرو ) ارائه گردد .

جهت دريافت متن كامل مقاله اينجا كليك نمائيد.

ليك خبراينجا را كليك نماييد

--
ارسال توسط farid bensaeed به WORLD IS MY HEART در 12/23/2011 08:45:00 PM

مكانيسم توسعه پاك CDM

2011-12-23T20:45:00.001-08:00

چكيده مقاله:

جهت دريافت متن كامل مقاله اينجا كليك نمائيد.

ليك خبراينجا را كليك نماييد

آمار كليدي نفت و گاز كشورهاي جهان

2011-11-21T00:54:00.001-08:00

با سلام

جهت دستيابي به آخرين آمار كليدي نفت و گاز اينجا را كليك نماييد

براي آمار LNG

اينجا را كليك نماييد

2011-11-03T22:11:00.001-07:00

--
Good day,my name is Mrs Sabah Halif am in urgent need of your
assistance please contact me via ( sabah_halif@yahoo.com.hk)

آمار ايثارگران دلاور در شركت ملي گاز ايران

2011-10-29T04:00:00.001-07:00

http://www.nigc.ir/Site.aspx?ParTree=11181F11&LnkIdn=94183منبعhttp://www.nigc.ir/Site.aspx?ParTree=11181F11&LnkIdn=94183

مدير توسعه منابع انساني شركت ملي گاز ايران، در مراسم افتتاحيه شانزدهمین دوره مسابقات فرهنگي-ورزشي ايثارگران صنعت گاز كه از پنجم تا سیزدهم آبان ماه در مجتمع فرهنگی ورزشی – اقامتی آهوان چابکسر برگزار خواهد شد، با اشاره به اينكه هم اكنون بالغ بر 18 هزار نیروی رسمي در صنعت گاز مشغول به کار می باشد، افزود: از اين تعداد بیش از یک چهارم يعني معادل 4 هزار و 500 نفر اختصاص به جامعه ایثارگران دارد.

به گزارش روابط عمومي شركت ملي گاز ايران، محمد مهدی هادیزاده در اين مراسم خدمت به جانبازان را توفیق الهی دانست و اظهار داشت : برنامه ریزی های تدوین شده در شورای ورزش صنعت نفت ایران در جهت خدمت رسانی بهینه به جامعه ایثارگر است.

هادی زاده در ادامه ضمن تاکید بر نهادینه سازي فرهنگ ایثار و از خودگذشتگی اذعان داشت: با توجه به اینکه مقام معظم رهبری تاکید بسیار زیادی بر زنده نگه داشتن فرهنگ ایثار و شهادت دارند، متولیان و خادمان این قشر فرهیخته نیز عهده دار رسالتی بس سنگین می باشند، لذا شرکت ملی گاز ایران نیز با حفظ کرامت انسانی ایثارگران سعی در نهادینه سازي فرهنگ رشادت و ایثار دارد.

مقالات برتر سومين همايش نظام پيشنهادهاي شركت ملي گاز ايران

2011-10-16T03:11:00.001-07:00

معرفی مقاله هاي برتر سیستم نظام پیشنهادهاي شركت ملي گاز در سال 89در مراسم سومين همايش نظام پیشنهادهاي شركت ملي گاز در سال 89 از برترين ها تقدیر به عمل آمد. بدین ترتیب در بخش مقالات برتر سید مجید منبتی مدیر منطقه 4 عملیات انتقال گاز، فرید بن سعید از واحد آموزش و تجهیز نیروی انسانی، فریده دهستانی از شرکت گاز استان یزد، سعید اسلامي و حامد محمدی از شرکت گاز استان مازندران و اکبر

داسماعیلی از پتروشیمی تبریز مورد تقدیر قرار گرفتند براي مراجعه به منبع اينجا را كليك نمايي .

مقاله هاي برتر سومين همايش نظام پيشنهادهاي شركت ملي گاز ايران

2011-10-15T21:48:00.001-07:00

در اختتاميه سومين همايش سيستم پيشنهادهااعلام شد؛ 35 ميليارد دلار سرمايه گذاري در صنعت گاز کشور تا پايان برنامه پنجم توسعه

مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران از سرمایه گذاری 35 میلیارد دلاری ظرف 5 سال آینده در صنعت گاز کشور خبر داد و افزود: با همت و تلاش پرسنل صنعت گاز کشور انشاء ا... ظرف 2 الی 3 سال آینده ظرفیت تولید گاز کشور 2.5 برابر افزایش می یابد.

به گزارش روابط عمومی شرکت ملی گاز ایران، مهندس جواد اوجی در سومین همایش آثار برتر سیستم پیشنهادات گفت: امروز بحث مدیریت مشارکتی و استفاده از سیستم پیشنهادها به ضرورتی اجتناب ناپذیر در هر سازمان تبدیل شده است.

وی دریافت بیش از 20 هزار پیشنهاد در صنعت گاز و اجرایی شدن بیش از 2 هزار و 700 پیشنهاد طی سال 89 را از موفقیت های نظام مشارکت و پیشنهادات صنعت گاز برشمرد و افزود: این بسیار مهم است که یک سازمان برای پرسنل خود ارزش قائل باشد و مدیران در تصمیم گیری های خود کارمندان را نیز مشارکت دهند.

وی بر استفاده از تفکرات، ایده ها و اندیشه های تمامی همکاران در تصمیم گیری های سازمان تأکید کرد و افزود: استفاده از ایده ها و پیشنهادات همکاران علاوه بر اینکه می تواند یک سازمان را به سازمانی پویا تبدیل نماید، برای آن سازمان صرفه جویی اقتصادی نیز بهمراه خواهد داشت.

مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران، در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه در سال جاری طبق پیش بینی سازمان هواشناسی، زمستان سردی را در پیش خواهیم داشت خاطر نشان نمود: با توجه به اینکه احتمالا در زمستان امسال میزان تولید گاز اضافه نخواهد شد، بنابراین امیدواریم با همت و تلاش پرسنل کوشای صنعت گاز و همکاری هموطنان گرامی در خصوص مصرف بهینه گاز بتوانیم کارنامه درخشانی را ثبت نمائیم.

مهندس اوجی با اشاره به اینکه طی سال گذشته قرارداد تمامی فازهای پارس جنوبی با پیمانکاران توانمند داخلی منعقد شد، ابراز امیدواری نمود: با اتمام سریع این فازها شاهد درآمد سالانه بیش از 100 میلیارد دلار برای میهن عزیزمان خواهیم بود. وی با اشاره به اینکه طی 2 الی 3 سال آینده تولید گاز کشور به 2.5 برابر میزان کنونی آن خواهد رسید اظهار داشت: پیش بینی شده است تا پایان برنامه پنجم توسعه میزان سرمایه گذاری در صنعت گاز کشور به 35 میلیارد دلار برسد.

مهندس اوجی در خاتمه با اشاره به روند بسیار مطلوب انجام تعمیرات اساسی در پالایشگاه و مناطق عملیاتی انتقال گاز، از آمادگی 100 درصدی این شرکت برای ورود به فصل زمستان خبر داد.

معرفی برترین های سیستم پیشنهادات صنعت گاز در سال 89

در ادامه این مراسم از برترین های سیستم پیشنهادات صنعت گاز در سال 89 تقدیر به عمل آمد. بدین ترتیب در بخش مقالات برتر سید مجید منبتی مدیر منطقه 4 عملیات انتقال گاز، فرید بن سعید از واحد آموزش و تجهیز نیروی انسانی، فریده دهستانی از شرکت گاز استان یزد، سعید اسلامي و حامد محمدی از شرکت گاز استان مازندران و اکبر اسماعیلی از پتروشیمی تبریز مورد تقدیر قرار گرفتند.

در بخش ارزیابان برتر نیز مير احمد حسینیون از شرکت گاز استان خراسان رضوی، حبیب فاضلی از شرکت پالایش گاز سرخون و قشم، محمد رضا مصلایی از شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی و محمد علی پور فخرایی و سید محمد سادات از ستاد شرکت ملی گاز ایران مورد تقدیر قرار گرفتند.

در این همایش همچنین شرکت های گاز استان های آذربایجان شرقی، مرکزی، خراسان رضوی، اصفهان، خراسان شمالی، چهار محال و بختیاری، خوزستان و مناطق عملیاتی 8، 3، 6 و 1 و همین طور شرکت پالایش گاز پارسیان و شرکت خدمات غیر صنعتی گاز ایران در خصوص اخذ گواهی نامه های برتر مورد تجلیل قرار گرفتند.

در این همایش همچنین 7 شرکت شامل: شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، شرکت پالایش گاز سرخون و قشم، شرکت پالایش گاز بید بلند، منطقه 4 عملیات انتقال گاز و شرکت های گاز استان های همدان، یزد و بوشهر موفق به کسب تقدیرنامه شدند و همچنين شركت پالايش گاز شهيد هاشمي نژاد بعنوان برترين شركت در سيستم پيشنهادها به دريافت تنديس برنزين نائل شد و سید مجید منبتی مدیر منطقه 4 عملیات انتقال گاز در معيار رهبري حائز بالاترين امتياز و موفق به كسب عنوان مدير برتر در اين معيار گرديد.

در این مراسم از محمد مهدی هادی زاده مدیر توسعه منابع انسانی شرکت ملی گاز ایران و مجید سعیدی راد رئیس امور بهره وری و تحول اداری نیز تجلیل بعمل آمد.

گفتنی است، مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران در خاتمه این همایش از نمایشگاه جانبی دستاوردهای برتر سیستم پیشنهادات صنعت گاز بازدید بعمل آورد.

آموزش دوره هاي مجازي بين المللي

2011-09-14T04:57:00.001-07:00

با سلام خدمت دوستان عزيز با مراجعه به اين سايت شما مي توانيد در دوره هاي آموزشي بين المللي بصورت رايگان شركت نموده و گواهي نامه بين المللي دريافت كنيد در صورت تمايل اينجا را كليك نماييد

استانداردهاي فني و تخصصي

2011-09-14T04:30:00.001-07:00

دوستان گرامي براي دستيابي به استانداردهاي فني و تخصصي اينجا را كليك نماييد

استانداردهاي بين المللي

2011-09-14T04:27:00.001-07:00

دوستان گرامي براي دستيابي به استانداردهاي بين المللي اينجا را كليك نماييد

کاربرد نانو تکنولوژی در صنعت نفت

2011-08-06T03:46:00.001-07:00

کاربرد نانو تکنولوژی در صنعت نفت

مقدمه

هنگامی که ریچارد اسملی ( Richard Smally ) برندة جایزة نوبل، بالک مینسترفلورسنس را در سال 1985 در دانشگاه رایس کشف نمود،‌ انتظار اندکی داشت که تحقیق او بتواند صنعت نفت را متأثر سازد. سازمان انرژی آمریکا ( DOE ) سرمایه‌گذاری خود را در قسمت فناوری نانو با 62 درصد افزایش داد تا مطالعات لازم در زمینة‌ موادی با نام‌های بالکی‌بال‌ها ( Bulky Balls ) و بالکی‌تیوب‌ها ( Bulky Tubes ) استوانه‌های کربنی که دارای قطر متر می‌باشند صورت گیرد. نانولوله‌های کربنی با وزنی در حدود وزن فولاد، صد برابر مستحکم تر از آن بوده، دارای رسانش الکتریکی معادل با مس و رسانی گرمایی هم ارز با الماس می‌باشند. نانوفیلترها می‌توانند به جداسازی مواد در میدان‌های نفتی کمک کنند و کاتالیست‌های نانو می‌توانند تأثیر چندین میلیارد دلاری در فرآیند پالایش به‌دنبال داشته باشند. از سایر مزایای نانولوله‌های کربنی می‌توان به کاربرد آن‌ها در تکنولوژی اطلاعات ( IT ) نظیر ساخت پوشش‌های مقاوم در مقابل تداخل‌های الکترومغناطیسی، صفحه‌های نمایش مسطح، مواد مرکب جدید و تجهیزات الکترونیکی با کارآیی زیاد اشاره نمود.

علم نانو یک تحول بزرگ در مقیاس بسیار کوچک

بسیاری از محققان و سیاستمداران جهان معتقدند که علم نانو می‌تواند تحولات اساسی در صنعت جهانی ایجاد نماید صنعت نفت نیز از پیشرفت این تکنولوژی بهره‌مند خواهد گشت.

علم نانو می‌تواند به بهبود تولید نفت و گاز با تسهیل جدایش نفت وگاز در داخل مخزن کمک نماید. این کار با درک بهتر فرآیندها در سطوح مولکولی امکانپذیر می‌باشد. با توجه به اینکه نانو مربوط به ابعادی در حدود متر می‌باشد، نانوتکنولوژی به مفهوم ساخت مواد و ساختارهای جدید توسط مولکول‌ها و اتم‌ها در این مقیاس می‌باشد.

خوشبختانه کاربردهای عملی نانو در صنعت نفت جایگاه‌ ویژه‌ای دارند. نانوتکنولوژی دیدگاه‌های جدید جهت استخراج بهبودیافتة نفت فراهم کرده است. این تکنولوژی به جدایش موثرتر نفت و آب کمک می‌کند . با افزودن موادی در مقیاس نانو به مخزن می‌توان نفت بیشتری آزاد نمود. همچنین می‌توان با گسترش تکنیک‌های اندازه‌گیری توسط سنسورهای کوچک،‌ اطلاعات بهتری دربارة مخزن بدست آورد.

مواد نانو

صنعت نفت تقریباً در تمام فرآیندها احتیاج به موادی مستحکم و مطمئن دارد. با ساخت موادی در مقیاس نانو می‌توان تجهیزاتی سبکتر، مقاومتر و محکم‌تر از محصولات امروزی تولید نمود. شرکت نانوتکنولوژی GP در هنگ‌کنگ یکی از پیشگامان توسعة کربید سیلیکون، یک پودر سرامیکی در ابعاد نانو می‌باشد.

با استفاده از این پودرها می‌توان مواد بسیار سختی تولید نمود. این شرکت در حال حاضر مشغول مطالعه و تحقیق بر روی سایر مواد مرکب می‌باشد و معتقد است که می‌توان با نانوکریستال‌ها تجهیزات حفاری بادوامتر و مستحکم‌تری تولید کرد. همچنین متخصصان این شرکت یک سیال جدید حاوی ذرات و نانوپودرهای بسیار ریز تولید نموده‌اند که به‌طور قابل توجهی سرعت حفاری را بهبود می‌بخشد. این مخلوط آسیب‌های وارده به دیوارة مخزن در چاه را حذف نموده و قابلیت استخراج نفت را افزایش می‌بخشد.

آلودگی

آلودگی توسط مواد شیمیایی و یا گازهای آلاینده یک مبحث بسیار دشوار در تولید نفت و گاز می‌باشد. نتایج بدست‌آمده از تحقیقات دانشمندان حاکی از آن است که نانوتکنولوژی می‌تواند تا حد مطلوبی به کاهش آلودگی کمک کند. در حال حاضر فیلترها و ذراتی با ساختار نانو در حال توسعه می‌باشند که می‌توانند ترکیبات آلی را از بخار نفت جدا سازند. این نمونه‌ها علیرغم اینکه اندازه‌ای در حدود چند نانومتر دارند، دارای سطح بیرونی وسیعی بوده و قادر به کنترل نوع سیال گذرنده از خود می‌باشند. همچنین کاتالیست‌هایی با ساختار نانو جهت تسهیل در جداسازی سولفید هیدروژن، آب، مونوکسیدکربن، و دی‌اکسید کربن از گاز‌طبیعی در صنعت نفت بکار گرفته می‌شوند. در حال حاضر مطالعاتی بر روی نمونه‌هایی از خاک رس در ابعاد نانو و جهت ترکیب با پلیمرهایی صورت می‌پذیرد که بتوانند هیدروکربن‌ها را جذب نمایند. بنابراین می‌توان باقیمانده‌های نفت را از گل حفاری جدا نمود.

سنسورهای هیدروژن خود تمیز کننده

خواص فوتوکاتالیستی نانوتیوب‌های تیتانیا در مقایسه با هر فرمی از تیتانیا بارزتر می‌باشد، بطوری‌که آلودگی‌های ایجادشده تحت تابش اشعة ماوراء بنفش به‌طور قابل توجهی از بین می‌روند. تا اینکه سنسورها بتوانند حساسیت اصلی خود نسبت به هیدروژن را حفظ نماید. تحقیقات انجام‌گرفته در این زمینه حاکی از آن است که نانوتیوب‌های تیتانیا دارای یک مقاومت الکتریکی برگشت‌پذیر می‌باشند، بطوری‌که اگر هزار قطعه از آن‌ها در مقابل یک میلیون‌ اتم هیدروژن قرار بگیرند، مقاومت الکتریکی آن در حدود یکصد میلیون درصد افزایش می‌یابد.

سنسورهای هیدروژن بطور گسترده‌ای در صنایع شیمیایی، نفت و نیمه‌رساناها مورد استفاده قرار می‌گیرند. از آنها جهت شناسایی انواع خاصی از باکتری‌های عفونت‌زا استفاده می‌گردد. به‌ هر حال محیط‌هایی نظیر تأسیسات و پالایشگاه‌های نفتی که سنسورهای هیدروژن از کاربردهای ویژه‌ای برخوردار می‌باشند، می‌توانند بسیار آلوده و کثیف باشند این سنسورهای هیدروژن نانوتیوب‌های تیتانیا هستند که توسط یک لایة غیرپیوسته‌ای از پالادیم پوشانده شده‌اند.

محققان این سنسورها را به مواد مختلفی نظیر اسید استریک ( یک نوع اسید چرب )، دود سیگار و روغن‌های مختلفی آلوده نمودند و سپس مشاهده کردند که تمام این آلوده‌کننده‌ها در اثر خاصیت فوتوکاتالیستی نانوتیوب‌ها از بین می‌روند. حد نهایی آلودگی‌ها زمانی بود که دانشمندان این سنسورها را در روغن‌های مختلفی غوطه‌ور ساخته و سنسورها توانستند خواص خود را بازیابند. محققان سنسورها را در دمای اتاق به مقدار هزار قطعه در مقابل یک میلیون ‌اتم هیدروژن در معرض این گاز قرار دادند و مشاهده نمودند که در طرح‌های اولیة سنسور مقاومت الکتریکی آن به میزان 175000 درصد تغییر می‌کند. سپس سنسورها را توسط لایه‌ای به ضخامت چندین میکرون از روغن موتور پوشاندند تا بطور کلی حساسیت آن‌ها نسبت به هیدروژن از بین برود. سپس این سنسورها را در هوای عادی به ‌مدت 10 ساعت در معرض نور ماوراء بنفش قرار دادند و پس از یک ساعت مشاهده نمودند که سنسورها مقدار قابل توجهی از حساسیت خود را بدست آورده‌ و پس از گذشت 10 ساعت تقریباً بطور کامل به وضعیت عادی خود بازگشتند.

علیرغم قابلیت بازگشتی بسیار مناسب این سنسورها نمی‌توانند پس از آلودگی به انواع خاصی از آلوده‌کننده‌ها حساسیت خود را باز یابند برای مثال روغن WQ -40 به علت دارابودن مقداری نمک خاصیت فوتوکاتالسیتی نانوتیوب‌ها را تا حد زیادی از بین می‌برد.

با افزودن مقدار اندکی از فلزات مختلف نظیر قلع، طلا، نقره، مس و نایوبیم، یک گروه متنوعی از سنسورهای شیمیایی بدست می‌آیند. این فلزات خاصیت فوتوکاتالیستی نانوتیوب‌های تیتانیا را تغییر می‌دهند. به هر حال سنسورها در یک محیط غیرقابل کنترل در دنیای واقعی توسط مواد گوناگونی نظیر بخار‌های آلی فرار، دودة کربن و بخارهای نفت و همچنین گرد و غبار آلوده می‌گردند. قابلیت خودپاک‌کنندگی این سنسورها طول عمر آن‌ها را افزایش و از همه مهمتر خطای آنها را کاهش می‌دهد.

سنسورهای جدید در خدمت بهبود استخراج نفت

براساس آخرین اطلاعات چاپ شده توسط سازمان انرژی آمریکا، استخراج نفت در حدود دو سوم از چاه‌های نفت آمریکا اقتصادی نمی‌باشد. با توجه به دما و فشار زیاد در محیط‌های سخت زیرزمینی، سنسورهای قدیمی الکتریکی و الکترونیکی و سایر لوازم اندازه‌گیری قابل اعتماد نمی‌باشند و در نتیجه شرکت‌های استخراج‌ کنندة‌ نفت در تهیة ‌اطلاعات لازم و حساس جهت استخراج کامل و مؤثر نفت از مخازن با برخی مشکلات مواجه می‌باشند.

در حال حاضر محققان در آزمایشگاه فوتونیک دانشگاه صنعتی ویرجینیا در حال توسعة یک‌سری سنسورهای قابل اعتماد و ارزان از فیبرهای نوری جهت اندازه‌گیری فشار، دما، جریان نفت و امواج آکوستیک در چاه‌های نفت می‌باشند. این سنسورها به‌علت مزایایی نظیر اندازة کوچک ،‌ایمنی در قبال تداخل الکترومغناطیسی ، قابلیت کارآیی در فشار و دمای بالا و همچنین محیط‌های دشوار، مورد توجه بسیار قرار گرفته‌اند. از همه مهم‌تر اینکه امکان جایگزینی و تعویض این سنسورها بدون دخالت در فرآیند تولید نفت و باهزینة‌ مناسب فراهم می‌باشد. در حال حاضر عمل جایگزینی و تعویض سنسورهای قدیمی در چاه‌های نفت میلیون‌ها دلار هزینه در پی دارد. سنسورهای جدید از نظر تولید بسیار مقرون ‌به صرفه بوده و اندازه‌گیری‌های دقیق‌تری ارائه می‌دهند.

انتظار می‌رود که تکنولوژی این سنسورها تولید نفت را با ارائه اندازه‌گیری‌های دقیق و قابل اعتماد و کاهش ریسک‌های همراه با اکتشاف و حفاری نفت بهبود بخشد. همچنین سنسورهای جدید به‌علت برخی کاربردهای ویژه نظیر استخراج دریایی و افقی نفت، جایی که بکاربستن سنسورهای قدیمی در چنین شرایطی بسیار مشکل می‌باشد، از توجه ویژه‌ای برخوردارند
--

کاربرد نانو سنسورها در بخش لرزه‌نگاري ( Seismic ) صنايع بالادستي نفت

کاربرد نانو سنسورها در بخش لرزه‌نگاري ( Seismic ) صنايع بالادستي نفت
يكي از تكنيكهاي رايج در اكتشاف نفت و گاز ، لرزه نگاري است .لرزه نگاري عبارتست از ايجاد انفجار در نقاط مختلف روي زمين و ثبت لرزه‌هاي ايجاد شده، ساختار کلي لايه‌هاي زمين و مخزن بدست آورده مي‌شود. اين فرآيند بر اساس تفاوت سرعت حرکت صوت در لايه‌هاي مختلف انجام مي‌گيرد. لرزه‌نگاري به صورت يک بعدي، دو بعدي، و سه بعدي انجام مي‌شود. از اين طريق مي‌توان تشخيص داد که لايه‌هاي مختلف حاوي گاز، نفت يا آب هستند. لرزه‌نگاري چهاربعدي همان لرزه‌نگاري سه‌بعدي است که در زمان‌هاي مختلف انجام مي‌شودو از طريق آن ميتوان نحوه پيشروي سيالات مختلف را تشخيص داد

شكل 1. نمونه اي از سنسورهاي مورد استفاده در لرزه نگاري. كاربرد نانوسنسورها در اين بخش
به نظر مي‌رسد با کاربرد نانوتکنولوژي در ايجاد سنسورهاي جديد ميتوان ثبت لرزه‌ها را به صورت دقيق‌تر انجام داد زيرا امکان وارد کردن نانوسنسورها در لايه‌هاي مختلف زمين و ثبت لرزه‌ها از موقعيت‌هاي متنوع‌تر وجود دارد.
در اين بخش يك نوع سنسورهاي صوتي مورد استفاده قرار ميگيرد، كه ژئوفون نام دارد. اين سنسورها با ثبت اطلاعات به صورت صوتي و بازيابي آنها پس از عمليات لرزهنگاري مورد استفاده قرار ميگيرند. نانوتكنولوژي ميتواند علاوه بر پيشرفت فوق با نانوساختار كردن ژئوفونها به عملكرد سريع و ثبت اطلاعات صوتي دقيقتر منجر گردد.
ونگ و مادو[1] نشان دادند که يکي از انواع سنسورهاي ميکرو الکترومکانيکي کربني کارآيي مناسبي در گستره وسيعي از بيومواد و مواد شيميايي دارد. با استفاده از روش توليد اين سنسورها ميتوان ساختارهاي کربني ميکروالکترومکانيکي با "ضريب طول"[2] بزرگتر از10 توليد کرد. [1]
باتکنيک توليد [3]C – MEMS ميتوان گستره وسيعي از MEMS ها و NEMS [4] ها با "ضريب طول" بالا که قابليت شارژ / دشارژ شدن توسط يون Li را دارند، توليد کرد. اين سيستمها پتانسيل توليد آرايه باتريهايي از مواد هوشمند قابل سوئيچ را خواهند داشت. تکنيک توليد C – NEMS ها با استفاده از Nano Fabrication و با کنترل روش پيروليز ميباشد.
نياز به مينياتوري کردن ساختارها، سرعتهاي بالاتر، اتلاف حرارت بهتر، مصرف توان کمتر وسازگاري بيشتر بامحيط زيست در توليد اين سنسورها باعث اقبال عمومي زياد آنها شده است.
آقاي "جونگکيم"[5] از دانشگاه تگزاس در کنفرانس نانوتکنولوژي انجمن مهندسين برق آمريکا[6] تكنولوژي "شناوري مغناطيسي با دقت بالا "[7] را كه در بسياري از زمينههاي تحقيقاتي نانوتكنولوژي و ساير تكنولوژيهايي كه براساس اندازهگيري دقيق حركات و نيروها کار ميکنند، مورد بررسي قرار داده است. اين تكنولوژيها شامل ساختن ساختارهاي نانومقياس، كاربري در مقياس اتمي[8] ، سرهمبندي ميكروقطعاتو آشکارسازهايحركات لرزهاي ميباشند. با توجه به کاربرد گسترده تکنولوژي مورد نظر در علوم و مهندسي نانو، کاربرد آن در فعاليتهاي بالادستي نفت از جمله لرزهنگاري نيز محتمل است. [2]
همچنين شركتهاي BP و Shell نيز براي كشف و استخراج ميدانهاي جديد نفت و گاز ازتكنولوژيهاي نانو در تصوير برداري لرزهاي و لرزهنگاري چهاربعدي استفاده ميکنند. [3]
شرکتTexas –Based Input / Output Inc. از MEMS براي تهيه دادههاي لرزه نگاري چاههاي نفت و گاز استفاده خواهد نمود. اين ابزار، داده را بصورت دقيقتر و کمحجمتر از ژئوفونهاي معمولي ثبت مي کند. [4]

خلاصه :
ميکرو فناوري و فناوري نانو هم اکنون سهم قابل توجهي را در پيشرفت‌هاي فناوري شماري از صنايع، شامل الکترونيک، بيو پزشکي، دارو سازي، مواد، هوافضا، عکاسي و به تازگي صنايع وابسته به انرژي، به‌خود اختصاص داده‌اند. فناوري نانو و ميکرو فناوري اين ظرفيت و پتانسيل را دارند که تغييرات متحول‌کننده‌اي را در حوزه‌هاي مختلف نفت و گاز نظير اکتشاف، حفاري، ازدياد برداشت و پالايش و پخش، به‌وجود آورند. به عنوان مثال به کمک نانو حسگر‌ها مي‌توان اطلاعات و داده‌هاي بسيار دقيق‌ترو جزئي‌تري را از يک مخزن نفتي به‌دست آورد. به‌خصوص نانوذرات ساخته شده را مي‌توان براي جلوگيري از تشکيل رسوبات مخزن مورد استفاده قرار داد. به کمک مواد نانو ساختار مي‌توان تجهيزات سبک‌تر، دقيق‌تر، مطمئن‌ترو بادوام‌تر را که در صنايع نفت و گاز کاربرد دارند، توليد و به‌کار گرفت. از نانو غشا‌ها نيز مي‌توان براي ارتقا کيفي و کمي جداسازي گاز و ناخالصي‌ها از نفت و گاز بهره جست. يکي ديگر از کاربرد‌هاي نو ظهور فناوري نانو و ميکروتکنولوژي در صنعت نفت را مي‌توان گونه‌اي از «سيالات هوشمند» دانست که در ازدياد برداشت و حفاري کاربرد دارند. به‌طور خلاصه حوزه‌هاي متعددي وجود دارند که فناوري نانو مي‌تواند در اين حوزه‌ها به عنوان يک فناوري پربازده، موثر، ارزان و از نظر زيست‌محيطي نيز سازگار و مطلوب مورد استفاده قرار گيرد. اين مقاله مرور کلي است بر فناوري نانو و ميکرو فناوري با تمرکز بر راه‌حل‌هاي نانو محوري که براي حل مشکلات و يا ارتقا عملکرد در صنايع نفت و گاز و همچنين کل صنايع مربوط به انرژي، است. پيشرفت‌ها و دستيافت‌هاي جديد تحقيقاتي در زمينه‌هاي با اهميت در صنايع نفت و گاز به‌طور کلي مرور شده و همچنين دو مطالعه موردي نيز به عنوان مثال ذکر شده است. فرصت‌هاي بالقوه و چالش‌هايي که کاربردهاي فناوري نانو در صنايع نفت وگاز در آينده با آن‌ها مواجه خواهد شد نيز مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.
[1] Wang and Madau

2 Aspect ratio : نسبت طول به عرض جسم

[3]Carbon Microelectro Mechanical Systems

[4] Nano Electro Mechanical Systems

[5] Won jong Kim

[6] IEEE

[7]high-precision magnetic levitation

[8] atomic-level manipulation

دوره آموزشي انرژي هاي تجديد پذير و ناپذير

2011-08-03T03:30:00.001-07:00

سلام :

دوستان گرامي يازدهم مردادماه سال جاري دوره آموزشي انرژي هاي تجديد پذير و ناپذير را براي كارشناسان جذب ممتاز شركت ملي گاز ايران اجرا نمودم افرادي كه تمايل به دريافت فايل الكترونيكي اين دوره دارند اينجا را كليك نمايند .
--
Farid Bensaeed

Did you get my invite?

2011-07-15T21:30:00.001-07:00

Farid Bensaeed wants to be your friend

bensaeedsh

Do you want to add Farid Bensaeed to your friends network ?

Reject

This invitation was sent to bensaeedsh.farid@blogger.com on behalf of Farid Bensaeed <bensaeedsh@gmail.com> from 217.218.111.252

Hi

2011-07-08T21:29:00.001-07:00

faridbensaeed1980 wants to be your friend

faridbensaeed1980

30/F/
Iran, Islamic Republic Of

Do you want to add faridbensaeed1980 to your friends network ?

Reject

This invitation was sent to bensaeedsh.farid@blogger.com on behalf of faridbensaeed1980 <bensaeedsh@gmail.com> from 217.218.111.252

هيدرات گازي

2011-07-01T20:57:00.001-07:00

مزاياي استفاده از هيدرات هاي گازي در صنعت نفت و گاز

مقدمه: هیدراتهای گازی در داخل رسوبات متخلخل (ماسه، سیلت ماسه ای، گراول) موجود در کف دریاها تشکیل می شوند. این هیدراتها در سیالات موجود در فضای بین دانه ای رسوبات عهد حاضر شکل می گیرند.

هيدرات گازي در دما و فشار محيط رسوبات كف اقيانوس‌ها و در مناطق با عمق بيش از 500 متر تشكيل ميشود. در اين فشار و در دماهايي بالاتر از دماي پايدار يخ، هيدرات گازي كاملاً پايدار است. همچنين در مناطق دايماً منجمد قطبي، اين ماده به صورت تركيب با يخهاي محيط، به مقدار زيادي يافت ميشود.

هيدرات‌هاي گازي حاوي مقادير بسيار زيادي از گاز هستند، به طوريكه از آنها با عنوان "عصاره گاز" نام برده ميشود. متلاشي‌شدن يك حجم از هيدرات متان در فشار يك اتمسفر، حدود 160 حجم گاز متان توليد ميكند. يك تخمين محافظه‌كارانه، نشان ميدهد كه مقدار متان موجود در هيدراتهاي گازي كشف شده در جهان، حاوي حدود 100 گيگاتن كربن است كه اين مقدار تقريباً دو برابر مقدار كل كربن موجود در سوخت‌هاي فسيلي در كرة زمين است.

برای تشکیل آنها به وجود آمدن حالت فوق اشباعی هیدروکربن های گازی امری ضروری است. معمولا این شرایط داخل رسوبات در دماهای پایین (2- تا 18) درجه سانتی گراد و فشارهای بالا تشکیل می شوند.

هیدراتهای گازی به عنوان منبع عظیم انرژی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یک حجم از هیدرات گازی متان در فشار 26 اتمسفر و صفر درجه سانتیگراد حاوی 164 حجم گاز متان می باشد.

اولین و مهمترین دلیل مطالعه این ماده در دنیا پتانسیل بالای آن به عنوان یکی از منابع انرژی گازی است.

در سال 1982 بخش سازمان انرژی ایالات متحده آمریکا اولین برنامه تحقیقات علمی هیدراتهای گازی را در ویرجینا آغاز کرد.

در حال حاضر کشورهای کانادا، ژاپن، هند، روسیه به صورت گسترده در حال اکتشاف ذخایر هیدراتهای گازی هستند. در کانادا و ژاپن هیدراتهای گازی در مقیاس پایلوت تبدیل به گاز طبیعی شده اند.

در کشور ما هم سازمان های متولی از جمله سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور و بویژه بخش زمین شناسی دریایی این سازمان مطالعات خود را در این زمینه آغاز کرده اند و در حال گسترش مطالعات خود هستند تا این انرژی نو را بعنوان جایگزینی برای انرژی های فناپذیر فسیلی معرفی کنند.

در مقیاس صنعتی به دلیل پاره ای از مشکلات فنی، تولید این ذخایر آغاز نشده اما به دلیل حجم بالای ذخایر این ماده حیاتی (تقریبا حدود سه برابر ذخایر فسیلی شناخته شده جهان) و سرمایه گذاری های گسترده، در آینده نزدیک چرخه فرآوری و عرضه آنها به بازار مصرف آغاز خواهد شد.

از آنجا که هیدراتهای گازي در نواحی قطبی و در لایه های رسوبی دریایی وجود دارند،میتوانند یک منبع انرژی بالقوه محسوب شوند.پیش بینیهای جهانی برای میزان گاز طبیعی موجود در لایه های هیدرات گاز از 1020/5 تا 1062/1 تریلیون فوت مکعب برای نواحی قطبی و از 1051/1 تا 1087/2 تریلیون فوت مکعب برای لایه های رسوبی اقیانوسی است.

هیدارتهای گازی اولین بار در سال 1969 در حفاریهای نفتی مرز شرقی سیبری غربی کشف شد. هیدراتهای گازی مولکول گازهای سبکی مانند متان، اتان یا دی اکسید کربن هستند که در شرایط خاصی با مولکولهای آب ترکیب شده و ماده ای به شکل یخ معمولی را تشکیل می دهد که به نام هیدرات گازی شناخته می شود..

در سالهای اخیر ، گاز طبیعی قسمت اعظم کل بازار انرژی دنیا را بخود اختصاص داده است و نقش خود را گسترش داده است . در سال 1989 گاز طبیعی جای زغال سنگ را گرفت و تبدیل به دومین منبع انرژی شد . گاز طبیعی پاکترین و تمیزترین سوخت از بین سوختهای فسیلی است و این بدان معناست که در زمان احتراق آن ، حداقل ذرات مضر ، حداقل مونواکسید کربن و حداقل اکسیدهای سولفوری تولید می شود . گاز طبیعی ارزانتر از بقیه سوختهای رقابتی است . منبع داخلی گاز طبیعی فراوان است . یک شبکه حمل و نقل لوله ای گاز طبیعی در همان مکان کار گذاشته می شود تا منابع بزرگی از گاز طبیعی در سرتاسر دنیا توزیع شود . بر اساس این واقعیتها ، گاز طبیعی نقش مهمی را در بازار انرژی دنیا بازی می کند و بازی خواهد کرد .

دلايل اهميت هيدرات‌هاي گازي

امروزه توجه به پديده هيدرات گازي و جنبه‌هاي مفيد و كاربردي آن، لزوم تحقيق بيشتر در زمينههاي زير را روشن مينماياند:

1- از چند دهة پيش تاكنون وجود مقادير بسيار زيادي از گاز طبيعي ذخيره‌شده در هيدراتهاي گازي موجود در بستر اقيانوس‌ها و مناطق قطبي به اثبات رسيده است. با توجه به منابع محدود سوخت‌هاي فسيلي، اكتشاف منابع هيدرات گازي به منظور بازيافت انرژي، ممكن است در آينده مورد توجه قرار گيرد.

2- قابليت زياد هيدرات گازي در ذخيرهسازي گاز طبيعي، باعث ايجاد جذابيت در خصوص استفاده از آن براي مقاصد ذخيره‌سازي و حمل و نقل گاز طبيعي و ديگر گازها به عنوان رقيبي براي روشهاي مايع سازي و متراكم‌كردن ميگردد.

3- هيدرات گازي را در فرايندهاي جداسازي نيز ميتوان به كار برد. هيدرات‌هاي گازي فقط با تعداد محدودي از مواد قابل تشكيل است. اگر مادهاي را بخواهيم از مخلوطي، شامل مواد غير قابل‌تشكيل هيدرات جدا كنيم، استفاده از ويژگي تشكيل هيدرات به عنوان يك فرصت تلقي ميشود. به عنوان مثال ميتوان به تغليظ جريانهاي غني از آب، تهيه آب آشاميدني از آب دريا و يا جداسازي جريانهاي گاز اشاره كرد.

***مشکلاتی که مصرف گاز طبیعی را محدود می کنند :

در مصارف بزرگ گاز طبیعی برای فشارهای پیک در دستگاههای قدرتی الکتریکی ، به یک وسیله ذخیره گاز در محل احتیاج است . بنابراین صنعت گاز در توسعه بازارش با مشکلات زیر مواجه شده است :

1 ) انتخاب یک سایت ( محل ) زیر زمینی برای ذخیره سازی گاز طبیعی که بخاطر ویژگیهای زمین

شناسی محل دستگاه ، محدود می شود.

2 ) محدودیت حمل و نقل و انتقال گاز طبیعی به شبکه لوله ای یا گاز طبیعی بیش از حد آبدار.

3 ) محدودیت شدید وسایل صرفه جویی اقتصادی.

4 ) عدم وجود وسایل ایمن و اقتصادی برای ذخیره سازی در محل گاز طبیعی برای اکثر دستگاه

های قدرتی الکتریکی .

مشکلات ذخیره سازی در چند سال آینده از اهمیت خاصی برخوردار خواهد شد، چون صنعت مصرف الکتریسیته باید لزوماًً پایه خودش را گسترش بدهد . صنعت با مصرف بیشتر گاز طبیعی ، شرایط و مقررات محیطی را اجرا خواهد کرد که این از لحاظ اقتصادی هم مطلوب خواهد بود. ولی فقدان ذخیره سازی در محل گاز باعث محدودیت اکثر طرح های توسعه ای می شود .

ذخيره سازي گاز طبيعي در هيدراتها :

هیدراتهای گاز طبیعی ، یک ترکیب کریستالی از گاز طبیعی و آب هستند . مولکول های آب میزبان بواسطه اتصال هیدروژن یک ساختار شبکه ای را تشکیل می دهند . در حالیکه مولکول های گاز مهمان از طریق نیروهای " وان در والس " ( Van der woals ) در حفره های ساختار شبکه ای گیر می کنند و در دام آنها می افتند . در طی تحقیق انجام شده توسط " ماکوگان " ، یک ظرفیت گاز طبیعی در هیدراتها به اندازه 185 برابرحجم گازی در دما و فشار استاندارد هر حجم هیدراتی بدست آمد .

کشفیات اخیر در مورد وسعت هیدراتهایی که بطور طبیعی بوجود می آیند نشان می دهند که ذخیره سازی گاز طبیعی در هیدراتهای ترکیبی برای مصارف صنعتی می تواند عملی باشد و تا مدت زمان طولانی آنها می توانند محکم و با دوام باشند . ولی اگر مصارف صنعتی بالقوه لازم باشد ، از نظر اقتصادی یک پروسه عملی تشکیل ، ذخیره سازی و تجزیه گاز لازم خواهد بود .

مشكلات انتقال گاز با استفاده از هيدرات :

1 ) هزینه تبرید خنک سازی برای حفظ F 22- .

2 ) ظرفیت پایین گاز ذخیره شده (مقداری از گاز در حین یخ زدن آب هیدرات بیرون می آید و در اتمسفر ذخیره می شود ) .

3 ) سرعت پایین تشکیل هیدرات .

4 ) آب میان دانه ای واکنش نیافته که فضای ذخیره سازی را کاهش خواهد داد .

" راجر و یوی " در سال 1996 جوازی با نام " سیستم ذخیره سازی هیدرات گازی و متدی برای کاربرد سیستم ذخیره سازی هیدرات گازی در وسایل نقلیه " را کسب کردند که این اولین برنامه ای بود که نشان داد که گاز طبیعی می تواند به عنوان سوخت جایگزینی برای گازوئيل یا دیزل بصورت on-bord در هیدراتها ذخیره بشود . در این برنامه ، صفحات سوراخی در داخل یک مخزن ذخیره سازی نصب می شوند تا ناحیه ای را برای انتقال حرارت پنهانی بوجود آورند و این صفحه ها به شکلی چیدمان شده اند تا سطح آب – گاز مرتباً در حین پروسه تشکیل هیدرات تعویض بشود . در اینجا ذخیره سازی گاز در هیدراتها نه تنها برای اولین بار عملیات ذخیره سازی on-bord برای وسایل نقلیه برقی – گاز طبیعی پیشنهاد شده است بلکه طراحی سطح جدید نشان می دهد که سرعت تشکیل / تجزیه می تواند عنصر کلیدی برای عملی بودن یک متد باشد . ولی باز هم تبدیل آب خیلی کند و آهسته است که هیدراتها باید در طی این پروسه تبدیل مجزا و فشرده شوند .

هر چند چهار برنامه در طی دهه گذشته منتشر شده اند ، ولی تکنولوژی ذخیره سازی گاز در هیدرات همچنان مناسب عملیاتها و مصارف صنعتی نیست . از نظر تئوری ظرفیت بالای ذخیره سازی هیدراتهای گازی نشان داده شده است ولی مشکلات جدی وجود دارد که مانع از عملیاتهای بزرگ مقیاس می شوند . عمدتاً روند تشکيلات هیدراتی در همه پروسه های مذکور خیلی خیلی آهسته هستند و نمی توانند از نظر اقتصادی با صرفه و عملی باشند . هنوز یک وسیله مقرون به صرفه برای جمع آوری و فشرده سازی ذرات هیدرات گازی برای ذخیره سازی پیدا نشده است .

ذخیره سازی و حمل و نقل گاز طبیعی :

در هر زمانی که ممکن باشد ، گاز طبیعی در مخازن گازی تخلیه کننده ذخیره می شود و از طریق یک شبکه گسترده لوله ای در سر تا سر دنیا برای مصارف صنعتی و خانگي حمل و نقل منتقل می شود . از سال 1946 ، صنعت گاز قادر به توسعه ذخیره سازی زیر زمیني در سازه هایی به غیر از میادین گازی تخلیه شده است . مخازن ذخیره سازی آبخیز و غارهای نمک در پاسخ به بازارهای نزدیک به منطقه ذخیره سازی، تبدیل به امکانات و تسهیلات ذخیره سازی گاز شدند که در آنجا ذخیره سازی در میدان گازی تخلیه شده در دسترس نبود . ذخیره سازی گاز طبیعی آبگونه شده (LNG ) یک وسیله ذخیره سازی انعطاف پذیری محسوب می شود که از آن می توان برای انتقال مقادیر بزرگ گاز طبیعی از قاره ای به قاره دیگر استفاده کرد ولی هزینه عملیاتی و شرایط سخت و خنک سازی آن باعث محدودیت کاربردهای آن می شوند . مدتی هم است که از گاز طبیعی فشرده شده ( CNG ) برای ذخیره سازی گاز طبیعی به عنوان یک سوخت جایگزین برای وسایل نقلیه استفاده می شود که در این نوع گاز ، گاز طبیعی باید متوالیاً از3000 تا Psi 3600 فشرده بشود تا به ( vol/vol ) 6/295 – 8/259 ( متر مکعب استاندارد گاز در هر متر مکعب فضای مخزن ) ظرفیت ذخیره سازی برسد .

ذخیره سازی گاز طبیعی ، یک بخش مکمل برای زیر ساخت های لوله ای محسوب می شود . رها سازی گاز طبیعی در شبکه لوله ای، محدود به محدودیتهای فشاری و سرعتهای جریان گاز است . مصرف گاز طبیعی بشدت بصورت فصلانه ، روزانه و یا حتی ساعتی تغییر می کند . بنابراین دفعات ارسال گاز طبیعی از سایت های خیلی دور نمی تواند قادر به عرضه و رها سازی مقادیر خیلی زیاد گاز در داخل محدودیتهای فشاری و سرعت جریان حجمی لوله باشند . برای حذف مشکل در نواحی پر جمعیت دور از منبع گاز ، ابزار ذخیره سازی جدیدی لازم می شوند .

نیاز و تقاضای گاز طبیعی روز به روز در حال افزایش است . یکی از دلایل افزایش این است که بخاطر افزایش فشار در جهت کنترل آلودگی و حفاظت از محیط زیست ، دستگاههای تولید گاز طبیعی جایگزین دستگاههای تولید برق و زغال سنگ می شوند .

جستجوی متدهای جدید ذخیره سازی گاز طبیعی :

ابزار قطعی ذخیره سازی on-site ( در محل ) گاز طبیعی به روند توسعه و پیشرفت خود در آینده ی نزدیک ادامه خواهند داد ولی این ذخیره سازی همچنان قادر به پاسخگویی مشکلات در شهر های بزرگ نخواهد بود ، مگر اینکه جایگزین ها و ابزار های جدید اقتصادی مناسب و ساده ای برای ذخیره سازی گاز طبیعی معرفی بشوند . در این پروسه مصرفی ، ابزار های ذخیره سازی پرظرفیت موجود در روی زمین از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند .

1-2-4 مصارف و کاربرد های پروسه ذخیره سازی هیدرات :

اگر از نظر تجاری متدی برای ذخیره سازی گاز در هیدراتها وجود داشت ، آن متد مصارف زیادی را به دنبال خواهد داشت . وجود امکانات و تسهیلات ذخیره سازی هیدراتی گاز طبیعی برای برطرف کردن نیازهای سوختی در مناطقی مفید خواهد بود که ذخیره سازی زیر زمینی گاز عملی و امکان پذیر نباشد . ذخیره سازی در محل گاز طبیعی در هیدراتها می تواند مورد مصرف دستگاههای برقی یا سایر سیستمهای صنعتی قرار بگیرد . از چنین متدی می توان در نواحی دور دستی که امکان زیر ساخت های لوله کشی در آنها وجود ندارد ، استفاده کرد . گاز طبیعی تولید شده در طی فرایند تولید نفت در اعماق اقیانوس را می توان ذخیره کرد و آن را به هیدراتهای موجود در ساحل منتقل کرد . ذخیره سازی گاز طبیعی در هیدرات ( On-board ) برای وسایل نقلیه برقی – گاز طبیعی نیز امکان پذیر است و آن می تواند جایگزینی برای گازوئیل یا بنزین و سوختهای دیزلی محسوب بشود .

بخاطر افزايش تقاضاي گاز طبيعي در جهان نياز به انتقال آن از ميدان هاي گازي تا محل هاي مصرف بيش از پيش احساس مي شود. امروزه اين انتقال با هزينه فراوان بوسيله خط لوله يا فرايند گران و داراي ريسك LNG انجام مي گيرد. براي كاهش ريسك و قيمت انتقال گاز استفاده از هيدرات گاز طبيعي پيشنهاد شده است. در اين مقاله تحقيقات صورت گرفته براي توسعه تكنولوژي هيدرات گازي براي ذخيره سازي و انتقال مرور شده است. نتايج اين تحقيقات نشان داده است كه در آينده نه چندان دور فرايند هيدرات گازي مي تواند به عنوان روشي براي ذخيره سازي و انتقال گاز مورد استفاده قرار گيرد. هر چند كه به دليل مشكلاتي در توليد هيدرات گازي، اين فرايند هنوز صنعتي نشده است.گاز طبيعي كه به طور عمده از متان تشكيل شده، يك سوخت ارزشمند با مزيت هاي فراوان نسبت به بنزين است كه از آن جمله مي توان به ذخاير بزرگ گاز در دنيا ، قيمت پايين، خصوصيات يك سوخت پاك (انتشار بسيار كم آلاينده ها، كم بودن انتشار گازهاي گلخانه اي، انتشار كمتر تركيبات هيدروكربني، منواكسيد كربن، اكسيد نيتروژن و عدم انتشار ذرات جامد) بيشتر بودن انرژي حاصل از احتراق آن در واحد جرم نسبت به بنزين اشاره كرد.

    متاسفانه ميادين گاز طبيعي معمولاً در نقاطي واقع شده اند كه كمتر مي توانند مورد استفاده قرار گيرند. بيشتر ميادين گازي دور افتاده اند و در نزديكي آنها بازاري براي مصرف وجود ندارد و بخاطر موقعيت آن استفاده از خط لوله امكان پذير نيست، به همين دليل چند روش ديگر علاوه بر خط لوله براي انتقال گاز طبيعي در نظر گرفته شده است. اين روش ها عبارتند از: گاز طبيعي مايع شده (LNG)، گاز طبيعي مايع شده تحت فشار (PLNG) ، تبديل گاز به مايعات با ارزش (GTL) ، تبديل گاز به الكتريسيته و انتقال آن (GTW) ، گاز طبيعي فشرده شده (CNG) ، گاز طبيعي جذب شده (ANG) و بالاخره هيدرات گازي (NGH) .
    هر يك از روش هاي مذكور داراي مزايا و معايبي هستند. استفاده از خط لوله سال هاي زيادي است كه مورد استفاده قرار مي گيرد اما براي مسافت هاي بيشتر از2500 كيلومتر اقتصادي به نظر نمي رسد و هزينه بسياري صرف عايق كاري لوله ها مي شود. روش LNG قابليت حمل600 حجم گاز در يك حجم از خود را دارا مي باشد اما براي توليد و انتقال آن بايد به دماي160 درجه سانتيگراد زير صفر برسيم كه احتياج به ملاحظات ايمني دارد.
    روش CNG احتياج به فشار200 اتمسفر دارد و براي انتقال آن بايد از مخازن با ضخامت بالا استفاده شود كه تاكنون تنها مخازن كوچك براي حمل CNG مورد استفاده قرار گرفته اند تكنيك CNG معمولاً جهت مسافت هاي كم تا متوسط مناسب بوده داراي راندمان حجمي پايين است. روش ANG در صورت استفاده از جاذبي با مقادير جذب و دفع مناسب، بدليل فشار
    ذخيره سازي پايين تر، جايگزين بسيار مناسبي براي CNG جهت استفاده در اتومبيل ها مي باشد. روش GTL نيز كه طي فرايند فيشر تروپش گاز طبيعي را به هيدروكربن هاي با ارزش تبديل مي كند اكنون در مرحله تحقيقات قرار دارد. شكل(1) محدوده مناسب براي هر روش ذخيره سازي براساس مسافت و ظرفيت حمل و نقل آورده شده است.
    تبديل گاز طبيعي به هيدرات جامد و انتقال آن از اوايل دهه90 ميلادي مورد توجه قرار گرفت. تعداد زيادي ميادين كوچك و متوسط گاز طبيعي در جهان وجود دارد كه روش هاي معمول مانند LNG براي آنها توجيه اقتصادي ندارد. در آينده كه ذخاير بزرگ گاز طبيعي پايان يافتند. مسلماً بايد به دنبال روش هايي براي برداشت از اين ميدان هاي كوچك بود. هيدرات گاز طبيعي گزينه اي مناسب براي انتقال گاز است.

ذخيره سازي و انتقال هيدرات
بعد از كشف خاصيت خود نگهداري هيدرات استفاده از هيدرات جهت ذخيره سازي و انتقال گاز به صورت جدي تر مطرح شد. اين خاصيت به هيدرات اجازه مي دهد كه در فشار پايين تر از فشار تشكيل آن پايدار بماند. بعد از تشكيل هيدرات در فشار بالا آن را تا زير صفر درجه سانتيگراد سرد مي كنند و فشار را به فشار اتمسفر كاهش مي دهند. در اين صورت اگر به آن گرما نرسد (شرايط آدياباتيك) هيدرات تجزيه نمي شود. در واقع جزئي از سطح هيدرات تجزيه مي شود و آب بوجود آمده يخ مي زند و مانند لايه اي محافظتي اطراف آن را مي پوشاند و مانع تجزيه بيشتر آن مي شود.

بطور كلي، روش هاي مختلف ذخيره سازي و انتقال گاز طبيعي بستگي به نوع مخزن گازي (تركيب و حجم گاز)، مسافت آن تا بازارهاي مصرف، ميزان سرمايه گذاري مورد نظر و ساير پارامترهاي عملياتي و تكنولوژيكي داشته و هر كدام از خصوصيات ويژه اي برخوردار مي باشند. از مزاياي روش هيدرات آن است كه نيازمند دماهاي خيلي پايين (نظير دماي LNG) و يا فشارهاي خيلي بالا (نظير فشار CNG) نبوده و در ضمن فرايند توليد آن كوچك مي باشد و مي توان آن را در دريا و در محل چاه بر روي سكو استفاده كرد. در هر حجم از هيدرات در شرايط استاندارد بين150 تا180 حجم گاز وجود دارد و با برآورد اقتصادي صورت گرفته هزينه سيكل هيدرات گازي25 درصد كمتر از LNG بوده است. به دليل مشكلاتي كه فرايند توليد هيدرات گازي دارد، اين فرايند هنوز صنعتي نشده است. از مشكلات اصلي اين فرايند مي توان به پايين بودن تبديل، كم بودن سرعت و مشكل بودن جداسازي آب اضافي اشاره كرد. براي بالا بردن سرعت تشكيل هيدرات و افزايش پايداري آن مواد مختلفي به عنوان تسريع كننده مورد استفاده قرار گرفته اند. به نظر مي رسد كه با غلبه بر مشكلات فرايند توليد هيدرات در آينده مي توان از آن به عنوان رقيبي براي فرايند شناخته شده LNG براي ميادين كوچك و دور افتاده گاز استفاده كرد.

استفاده از هيدرات جهت جداسازي اجزاء مورد نظر از تركيبات گاز طبيعي

ساختار های هیدرات گازی :

هیدراتهای گازی یک ترکیب کریستالی گاز و آب هستند که در دمای پایین و فشار بالا تشکیل میشوند . مولکول های آب میزبان از طریق اتصالات هیدروژنی یک ساختار شبکه ای را تشکیل میدهند و بواسطه نیروهای " وان در والس " ( Van der waals) ، مولکول های گاز مهمان را در داخل قفسه های ساختار شبکه ای به دام می اندازند .

ساختار شبکه ای هیدراتهای گازی را می توان به صورت صفوف سلول های واحدی با پارامترهای هندسی دقیق در نظر گرفت.تعداد ثابت حفره ها دارای سایزهای دقیقی در هر سلول واحد هستند .

سه ساختار کریستالی برای هیدراتهای گاز طبیعی وجود دارد : ساختار مکعبی I ( نوع I ) ، ساختار مکعبی الماسی II ( نوع II ) ، و ساختار شش ضلعی H ( نوع H ) .

سلول واحد نوع I از دو حفره دودکاهدرا 5 ضلعی ( ) و شش حفره تتراکائیدکاهدرون ( ) تشکیل شده است . سلول واحد نوع II از 16 حفره دودکاهدرا 5 ضلعی( ) و چهار حفره هگزاکائید کاهدرون ( ) تشکیل شده است . سلول واحد نوع H از سه قفسه ، دو قفسه ، یک قفسه تشکیل شده است .

گازهای مهمانی که در ساختار شبکه ای هیدرات به دام افتاده اند عبارتند از : متان ( ) ، اتان ( ) پروپان ( ) ، ایزوبوتان ( ) ، n – بوتان ( ) ، نیتروژن ( ) ، دی اکسید کربن ( )، سولفید هیدروژن ( ) ، ایزوپنتان ، و نئوهگزان .

مولکول هایی با قطر کمتر از A 3 مثل هلیوم ، هیدروژن و نئون ، هیدراتها را تشکیل نمی دهند .

مولکول هایی با قطربیشتر از A 6/6 ( مثل ایزو – پنتان و نئوهگزان ) هیدراتهای ساختار I یا II را تشکیل نمی دهند ولی آنها می توانند با حضور یک گاز کمک رسان مثل متان ، هیدراتهای ساختار H را تشکیل بدهند .

گاز طبیعی حاوی سازندگان هیدراتی مثل متان ، اتان ، پروپان ، و مقادیر کمتری از i- بوتان ، نیتروژن ، سولفید هیدروژن و دی اکسید کربن است گر چه درصد این عناصر تفاوت زیادی با یکدیگر دارند. متان ، اتان ، دی اکسید کربن ، و سولفید هیدروژن هیدراتهای ساختار I را تشکیل می دهند و پروپان ،i- بوتان و نیتروژن هیدراتهای ساختار II را تشکیل می دهند . یک مخلوط گاز طبیعی ، هیدراتهای ساختار II را تشکیل خواهد داد چون پروپان و i- بوتان فقط می توانند بخوبی در حفره های بزرگ ساختار II جای بگیرند و ساختار هیدرات را تثبیت کنند و در نهایت آن را بسازند . در موارد مشابه ، پروپان و i- بوتان " گازهای مهمان هدایت ساختار " نامیده می شوند .

مي توان گفت كه اندازه مولكولي و حلاليت گاز در تشكيل هيدرات يكي از عوامل مهم در تشكيل آن مي باشد يا به بيان ساده تر مي توان گفت ، اندازه مولكول، تعيين كننده نوع ساختار مولكول ميباشدو حلاليت نيز رابطه ايي مستقيم با سرعت تشكيل مولكول دارد ، يعني هر چقدر حلاليت يك گاز زياد باشد سرعت تشكيل مولكول هيدارت سريعتر مي شود.

جدول زير نشان دهنده تركيبات گازي است كه ممكن است وارد حفره ها شده و تشكيل هيدارت دهند. پر شدن حفره ممكن است بوسيله يك نوع گاز باشد يا ممكن است با مخلوط چند گاز صورت گيرد.

--
Farid Bensaeed

تعاريف و واژه هاي گاز رسانيتوزيع گاز

2011-06-11T04:35:00.001-07:00

تعاريف و واژه هاي گاز رساني(توزيع گاز )

تعاريف و واژه هاي گاز رساني
1-شركت:
منظور شركت ملي گاز ايران ويا شركتهاي گاز استاني است.
2-گاز طبيعي:
مخلوطي است از گاز متان ومقدار جزيي تركيبات ديگر.
3-متقاضي:
عبارت است از شخص حقيقي يا حقوقي كه تقاضاي استفاده از گاز طبيعي را از شركت بنمايد.
4-اشتراك:
عبارت است از امكان استفاده مجاز از گاز طبيعي كه از طريق نصب خط انشعاب و وسايل اندازه گيري لازم طبق مقررات محقق مي شود.
5- مشترك:
عبارت است از شخص حقيقي يا حقوقي كه نسبت به پرداخت هزينه هاي مربوطه طبق ضوابط اقدام وشماره اشتراك به وي تخصيص يافته باشد.
6- پيمان فروش گاز طبيعي:
عبارت است از قراردادي كه في ما بين شركت و متقاضي منعقد وطبق مفاد آن جريان گاز مشترك داير مي گردد.
7-تامين گاز طبيعي:
تامين گاز طبيعي عبارت است از عرضه گاز طبيعي با مشخصات مندرج در پيمان فروش گاز طبيعي در نقطه تحويل اعم از اينكه مشترك از آن استفاده بنمايد يا ننمايد.
8-انواع مشترك (از لحاظ مقدار مصرف):
1-8-مشترك جزء : به مشتركي اطلاق مي گردد كه از گاز طبيعي با فشار 4/1 پوند بر اينچ مربع استفاده وحداكثر مصرف ساعتي مورد تقاضاي وي كمتر يا برابر با 160 متر مكعب در ساعت باشد.
2-8-مشترك عمده: به مشتركي اطلاق مي گردد كه از گاز طبيعي با فشار بيش از 4/1 پوند بر اينچ مربع استفاده يا حداكثر مصرف ساعتي مورد تقاضاي وي بيشتر از 160 متر مكعب باشد.
9-انواع مشترك(از لحاظ نوع مصرف):
-مشتركين خانگي: به مشتركيني اطلاق مي گردد كه از گاز طبيعي جهت وسايل و تجهيزات متعارف استاندارد گاز سوز خانگي در واحدهاي مسكوني (مكاني براي زندگي كه به تشخيص شركت حداقل داراي يك اتاق ويك آشپزخانه وسرويس متناسب با عرف محل سكونت باشد) استفاده مي نمايند.
-دولتي:
اماكن وتاسيسات دولتي شامل اماكن وتاسيسات ادارات ،ارگانها،نهادها وسازمانهاي زير نظر مقام رهبري ،قواي سه گانه ،شهرداري ها،نيروهاي نظامي وانتظامي...
- مشتركين عمومي: شامل مراكز فرهنگي،آموزشي و ورزشي دولتي،غير دولتي ،تعاوني وخصوصي نظير كتابخانه ها ، موزه ها،مهد كودك ها،كودكستان ها،مدارس،اردوگا ههاي دانش آموزي،دانشگاه ها،مراكز آموزش فني وحرفه اي، مدارس وحوزه هاي علوم ديني، اماكن مقدسه مذهبي ،مساجد، حسينيه ها،باشگاه هاي ورزشي ومراكز شبانه روزي نگهداري معلولان وبيمارستان هاي آموزشي گرمابه هاي سنتي (تجاري ويژه) كه داراي تائيديه معتبر از مراجع ذيصلاح باشند.
- كسب، خدمات(تجاري)
-مشترك صنعتي:مشتركين صنعتي شامل واحدهاي صنعتي،تاسيسات گردشگري، نانوايي هاي فانتزي، صنعتي وپالايشگاه وتلمبه خانه ها(در مالكيت وزارت نفت)، پتروشيمي توليد كود اوره ،ساير پتروشيمي هاي دولتي.
- نيروگاه ها(در مالكيت وزارت نيرو).
- حمل و نقل(براي ايستگاههاي سوخت گيري گاز طبيعي فشرده cng)
-كشاورزي ،دامپروري آبزيان كه داراي تائيديه معتبر باشند.
10-رگولاتور(تنظيم كننده فشار):
دستگاهي است كه به وسيله آن فشار گاز مصرفي مشترك مطابق قرارداد تنظيم مي گردد و در مالكيت شركت مي باشد.
11- كنتور:
دستگاهي است كه به وسيله آن مقدار مصرف گاز اندازه گيري مي شود ودر مالكيت شركت مي باشد.
12-ايستگاه مشتركين عمده:
عبارت است از وسايلي كه بمنظور سنجش مقدار گاز ،تنظيم وتثبيت فشار گاز طبق قرارداد در محل مورد تائيد شركت نصب گرديده ودرمالكيت شركت مي باشد.
13-ظرفيت كنتور/ايستگاه:
عبارت است از حداكثر مقدار گازي كه در شرايط استاندارد در مدت يك ساعت از كنتور/ايستگاه قابل عبور مي باشد.
14-شبكه توزيع:
عبارت است از لوله هاي شبكه شهري كه گاز طبيعي با فشار حدود 4 بار (60 پوند بر اينچ مربع) را از ايستگاههاي داخل شهري به محل هاي مصرف هدايت مي كند.
15- فشار استاندارد:
فشار استاندارد در شرايط استاندارد گاز طبيعي برابر 01325/1 بار معادل 694/14 پوند بر اينچ مربع مي باشد.
16- فشار گاز تحويلي به مشترك:
انواع فشار گاز تحويلي به مشترك با توجه به نوع كنتور/ايستگاه به شرح ذيل مي باشد:
1-16- فشار 4/1 پوند بر اينچ مربع
2-16- فشار 2 پوند بر اينچ مربع
3-16- فشار 60 پوند بر اينچ مربع (درايستگاه هاي اندازه گيري فشار از 45 تا 60پوند بر اينچ مربع متغير است)
17-دماي استاندارد:
دماي استاندارد در شرايط استاندارد گاز طبيعي برابر 56/15 درجه سانتيگراد معادل 60درجه فارنهايت مي باشد.
18- متر مكعب استاندارد:
معادل حجمي از گاز طبيعي است كه فضائي معادل يك متر مكعب را در شرايط استاندارد (ازنظر فشار ودما)اشغال نمايد.
19- علمك:
علمك گاز قسمت انتهايي خط انشعاب گاز مي باشد كه جهت نصب رگولاتور بر روي آن در مجاورت ومتكي به ملك مصرف كننده قرار مي گيرد وگاز يك يا چند مشترك را تامين مي نمايد.
20-خط انشعاب/خط اختصاصي:
به خط يا خطوطي اطلاق مي گردد كه گاز مصرف كنندگان را از طريق خطوط انتقال يا شبكه تغذيه ويا شبكه توزيع نقطه تحويل گاز تامين مي نمايد.
21-هزينه برقراري انشعاب :
مبلغي است كه بتناسب ظرفيت كنتور/ايستگاه اندازه گيري بابت اعطاء امتياز اشتراك گاز طبيعي وتامين قسمتي از هزينه هاي تمام شده تاسيساتي كه شبكه تغذيه وشبكه توزيع را به تاسيسات مشترك متصل مي نمايد از مشترك اخذ مي گردد.
22-گاز بهاء:
عبارت است از بهاي يك متر مكعب استاندارد گاز طبيعي كه متناسب با نوع مصرف مشترك تعيين مي گردد(مبناي محاسبه ميزان مصرف گاز طبيعي براي مشتركين جزء رقم شماره انداز كنتور وبراي مشتركين عمده متر مكعب استاندارد مي باشد).
23-قرائت دستگاه اندازه گيري/كنتور:
قرائت دستگاه اندازه گيري/كنتور به منظور محاسبه مصرف وصورتحساب گاز مشترك در فواصل زماني تعيين شده توسط شركت انجام خواهد شد.
24-دوره مصرف:
عبارت است از فاصله زماني دو قرائت متوالي دستگاه اندازه گيري/كنتور گاز مصرفي مشترك.
25-نقطه تحويل:
عبارت است از نقطه اي كه تاسيسات شركت به تاسيسات مشترك متصل مي شود.
26-تعرفه هاي فروش گاز طبيعي:
عبارت است از مبلغ گاز بهاء بر اساس مقررات وشرايطاستفاده از گاز طبيعي كه جهت مقاطع زماني خاص تعيين مي گردد.
27- نرخ تمام شده:
نرخ تمام شده عبارت است از بهاي يك متر مكعب گاز طبيعي سوي مبادي قانوني ذيربط اعلام مي گردد.

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث 19 مقررات ملي ساختمان

2011-06-01T04:43:00.001-07:00

- آشنایی با روش های (کارکردی و تجویزی)

پس از تعیین عوامل ویژه اصلی ساختمان و مشخص شدن گروه ساختمان، نوع روش طراحی بر اساس مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان تعیین می‌گردد. پوسته خارجی ساختمان یکی از مهمترین بخش های یک ساختمان است و بیشترین نرخ اتلاف حرارت از این قسمت صورت می گیرد لذا طراحی و تعیین میزان عایقکاری حرارتی آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این راستا دو روش جهت بررسی یک ساختمان از دیدگاه مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان و تعیین میزان مناسب عایقکاری وجود دارد.

- روش کارکردی

در تمامی حالات و برای کلیه ساختمان ها قابل استفاده است و مبنای آن نیاز کل انرژی سالانه است. در روش کارکردی مقدار ضریب انتقال حرارت طرح ساختمان ( ر.ک. بخش اول کتاب - تعاریف) تعیین و با مقدار ضریب انتقال حرارت مرجع ( ر.ک. بخش اول کتاب - تعاریف) مقایسه می‌گردد. طراحی با این روش پیچیده است و نیاز به محاسبه ضریب انتقال حرارت ساختمان بر اساس محاسبات انتقال حرارت برای پوسته خارجی آن دارد.

در روش كاركردي عملكرد كل پوسته خارجي بررسي مي‌شود. در این روش ضريب انتقال حرارت مرجع براي ساختمان با توجه به گروه ساختمان و هندسه ساختمان تعيين مي‌شود. تعيين ضرايب انتقال حرارت ديوارها متناسب با گروه ساختمان از جداول مربوطه مشخص شده و سپس ضريب انتقال حرارت پوشش خارجي ساختمان با توجه به جنس مصالح و ضخامت لايه‌هاي ديوار در شرایط طراحی و یا موجود تعيين مي‌ گردد. شرط اين كه ساختمان مقررات مبحث نوزدهم به روش كاركردي را رعايت كند اين است كه ضريب انتقال حرارت طرح كوچكتر از ضريب انتقال حرارت مرجع ساختمان باشد.چنانچه مقدار ضریب انتقال حرارت مرجع بیشتر باشد با اجرای راهکارهایی چون عایقکاری دیوار یا استفاده از پنجره دوجداره، باید ضریب انتقال حرارت طرح را تا میزان مرجع کاهش داد. در ادامه روش محاسبه مقدار ضریب انتقال حرارت طرح و مرجع (قسمت 3-7-) توضیح داده خواهد شد.

3-3-2- روش تجویزی

این روش تنها در مورد خانه‌هاي ويلايي، آپارتمان‌هاي ‌مسكوني گروه 1 و 2 با‌ زيربناي کل كمتراز 1000 مترمربع و کلیه ساختمان‌هاي گروه 3 قابل استفاده است (تبصره: در ساختمان های گروه 1 میزان صرفه جویی در مصرف انرژی، در صورت تمایل به استفاده از شیشه های تک جداره بدون کاهش سطوح جدارهای نورگذر A_G به کمتر از 12/1 سطح زیربنا A_h ، لازم است طراحی با استفاده از روش الف (روش کارکردی) انجام گردد.)

در روش تجويزي مشخصات عملكردي هر يك از اجزا به طور مجزا، مشخص شده و هر يك از اجزا ساختمان براي رعايت شرايط استاندارد بايد ويژگي‌هاي مشخص شده در استاندارد را داشته باشد. بديهي است كه مقدار مقاومت حرارتی ارائه شده در جداول در روش تجويزي، با فرض وجود شرايط خاص كه شرايط استاندارد ناميده مي‌شود براي ساختمان تعیین شده است. محاسبات این روش ساده تر و نتایج آن محافظه کارانه تر است.

به عبارتی دیگر جهت بررسی یک ساختمان و یا طراحی آن مطابق روش تجویزی لازم است تا ابتدا مقاومت حرارتی مربوط به هر یک از عناصر دیوار، سقف و کف جداگانه محاسبه گردد. هر یک از مقاومت‌های حرارتی بدست آمده باید از مقدار ارایه شده در جدول مخصوص روش تجویزی، مساوی و یا بزرگتر باشد، در اینصورت می‌توان گفت که ساختمان مذکور مطابق روش تجویزی شرایط مبحث نوزدهم را رعایت می‌نماید و در غیر اینصورت باید با افزایش مقاومت حرارتی عناصر (به وسیله عایق‌کاری و یا استفاده از مصالح با مقاومت حرارتی بیشتر) مقدار مقاومت هر عنصر را به حد استاندارد رساند.

توضیح:

در روش کارکردی نسبت به روش تجویزی، طراح محدودیت خاص از نظر بهینه‌سازی قسمت‌های مختلف ساختمان را ندارد. به عبارتی دیگر دست طراح در انتخاب عایق‌کاری جداره‌های مختلف و همچنین استفاده یا عدم استفاده از پنجره دوجداره در ساختمان، باز است، به عنوان نمونه می‌تواند در قسمت دیوارهای یک ساختمان عایق‌کاری بیشتری را صورت داده و به جای آن سقف ساختمان را عایق‌کاری نکند و یا از پنجره دوجداره استفاده ننماید. ولی در روش تجویزی طراح باید برای هر قسمت از جداره‌های ساختمان شرایط خاصی را تامین نماید.

3-4- آشنایی با عوامل ویژه فرعی

پس از تعیین روش طراحی مطابق مبحث نوزدهم (کارکردی یا تجویزی) جهت تعیین میزان صرفه جویی لازم در مصرف انرژی ساختمان لازم است تا علاوه بر بررسی عوامل ویژه اصلی که در بخش قبل توضیح داده شد، عوامل ویژه دیگری که عوامل ویژه فرعی نامیده می شوند نیز بررسی شوند. این عوامل در تعیین مقدار استاندارد با توجه به روش طراحی انتخاب شده تاثیر گذار می‌باشند که در ادامه این عوامل و نوع تاثیر آن بر هر روش، ارایه می‌گردد. این عوامل به شرح زیر می باشند:

الف- گونه بندی از نظر شرایط بهره گیری از انرژی خورشیدی

ب- گونه بندی از نظر نوع انرژی مصرفی (برقی و غیر برقی) برای تامین گرمایش، سرمایش و آب گرم مصرفی

ج- گونه بندی از نظر نسبت سطح پوسته نورگذر ساختمان به سطح زیربنای مفید آن

د- گونه بندی از نظر استفاده از سیستم های نوین تهویه

ه- نحوه استفاده از ساختمان با کاربری غیر مسکونی (مداوم یا منقطع)

هر یک از موارد ذکر شده به شرح زیر می باشند:

3-4-1- گونه بندی از نظر شرایط بهره گیری از انرژی خورشیدی

ساختمان ها بر اساس بهره گیری از انرژی خورشیدی به دو گروه دسته بندی می شوند:

وجود امكان بهره‌گيري از انرژي خورشيدي:

در صورتی که ساختمان در مناطق گرم و مرطوب و يا با نياز سرمايي زياد قرار نگرفته باشد و سطوح نور‌گذر در جهت جنوب‌شرقي تا جنوب‌غربي بيش از 9/1 سطح مفيد ساختمان ( A_h ) باشد و همچنين موانع در برابر نور خورشيد به ساختمان با زاويه كمتر از 35 درجه نسبت به افق ( ^º35 ≥ α ) ديده شود.

عدم امكان بهره‌گيري از انرژي خورشيد:

اگر شرايط امكان بهره‌گيري از انرژي خورشيد به شرح فوق ميسر نباشد.

به این ترتیب گزینه بهره مندی از انرژی خورشیدی تنها برای اقلیم های با زمستان نسبتا سرد و یا سرد اهمیت داشته و می تواند نیاز گرمایی ساختمان را تا حدی مرتفع نماید. در صورتی که یک ساختمان واجد شرایط لازم جهت بهره‌مندی از انرژی خورشیدی باشد، با اعمال ضریب 85/0 به مقاومت های ذکر شده در روش تجویزی، تا حدی از اعمال سخت گیری بر روی ساختمان کاسته می شود. در عوض با اعمال عایقکاری کمتر، ساختمان بخشی از انرژی گرمایی مورد نیاز خود را از طریق خورشید تامین می نماید.

3-4-2- گونه بندی از نظر نوع انرژی مصرفی (برقی و غیر برقی) برای تامین گرمایش/ سرمایش و آبگرم مصرفی

هر ساختمان با توجه به نوع انرژی مصرفی در یکی از گروه های زیر قرار می گیرد:

غير برقي

- ساختمان‌هايي كه كمتر يا مساوي 50% انرژي مصرفي آنها براي گرمايش، سرمايش و تهويه مطبوع برقي است.

- ساختمان‌هايي كه گرمايش آنها غيربرقي و سرمايشي آنها از نوع تبخيري يا جذبي باشد.

برقي

- ساختمان‌هايي كه بيشتر از 50% انرژي مصرفي آنها جهت گرمايش، سرمايش، تهويه و تهويه مطبوع برقي است.

- ساختمان‌هايي كه گرمايش آنها برقي است.

- ساختمان‌هايي كه گرمايش آنها غيربرقي و سرمايش آنها توسط سيستم‌هاي مكانيكي برقي است.

بطورکلی ساختمان های داخل کشور را از لحاظ انرژی مصرفی به این طریق می توان تقسیم بندی نمود:

جدول 3-6- تقسیم بندی ساختمان ها بر مبنای انرژی مصرفی

تجهیز گرمایشی	تجهیز سرمایشی	نوع انرژی مصرفی
موتورخانه مرکزی گازسوز	کولر آبی	غیر برقی
پکیج گازسوز	کولر آبی	غیر برقی
بخاری	کولر آبی	غیر برقی
هیتر برقی	-⁽¹⁾	برقی
-	چیلر تراکمی (برقی)	برقی
موتورخانه مرکزی گاز سوز	چیلر جذبی	غیر برقی
-	اسپلیت و کولر گازی	برقی

(1) : مهم نمی باشد.

3-4-3- گونه بندی از نظر نسبت سطح پوسته نورگذر ساختمان به سطح زیربنای مفید آن

ساختمان ها با توجه به نسبت سطح پوسته خارجی نورگذر به سطح زیربنای مفید، متناسب با گروه بندی ساختمان از نظر میزان صرفه جویی در مصرف انرژی به دو گروه الف و ب دسته بندی می شوند:

ساختمان های گروه 1:

الف) نسبت سطح پوسته خارجی نورگذر به سطح زیربنای مفید ساختمان کمتر از یا مساوی با 1:12

(A_G≤A_h/12)

ب) نسبت سطح پوسته خارجی نورگذر به سطح زیربنای ساختمان بیشتر از 1:12

(A_G›A_h/12)

ساختمان های گروه 2و3:

الف) نسبت سطح خارجی نورگذر به سطح زیربنای مفید ساختمان کمتر از یا مساوی با 1:9

(A_G≤A_h/9)

ب) نسبت سطح پوسته خارجی نورگذر به سطح زیربنایی مفید ساختمان بیشتر از1:9

(A_G›A_h/9)

A_G_،سطح پوسته خارجی نورگذر و A_h_،سطح زیربنای مفید ساختمان می باشند.

3-4-4- گونه بندی از نظر استفاده از سیستم های نوین تهویه

ساختمان ها از نظر استفاده از سیستم های نوین تهویه به دو بخش تقسیم می گردند:

استفاده از سيستم‌هاي نوين تهويه.

در صورتی سیستم تهویه ساختمان (در صورت وجود) به عنوان سیستم نوین شناخته می شود که فضای کنترل شده داخل مجهز به سنسور CO₂ بوده و به این وسیله میزان هوای تازه ورودی به هواساز را تنظیم نماید. به عبارتی دیگر دمپر مخصوص ورودی هوای تازه ( Fresh Air ) توسط یک سنسور خاص که در داخل ساختمان نصب شده‌است تنظیم گردد.

عدم استفاده از سيستم‌هاي نوين تهويه.

در صورتی که ساختمان فاقد سیستم فوق باشد.

3-4-5- نحوه استفاده از ساختمان با کاربری غیر مسکونی (مداوم یا منقطع)

استفاده منقطع : حداقل بتوان 10 ساعت در شبانه‌روز، كنترل دما را متوقف نمود.

فضاهاي با استفاده منقطع در دو حالت‌ زيربا استفاده مداوم در نظر گرفته می شوند

الف- اينرسي حرارتي جدارهاي فضاهاي مربوطه زياد باشد.

ب- فضاهايي كه نمی توان دماي آن را بيش از ^°C7 زير دمای محدوده‌هاي متعارف پایين آورد.

استفاده مداوم : در صورتيكه تعريف استفاده منقطع در آن صدق نكند.

چنانچه بعضي از فضاها به صورت مداوم و برخي ديگر به صورت منقطع استفاده گردد، نوع استفاده از بخش بزرگتر ملاك مي‌باشد. مگر اينكه مساحت بخش يا بخش‌هاي كوچكتر بيش از 150 مترمربع باشد. در اين صورت محاسبات هر فضا بايد به صورت مستقل انجام شود.

دقت نمایید که نحوه استفاده از ساختمان (مداوم و یا منقطع) تنها برای کاربری های غیر مسکونی تعریف می شود. در مقام مقایسه مبحث19، الزامات سخت گیرانه تری برروی ساختمان های با استفاده دایم نسبت به استفاده منقطع اعمال می نماید.

همانگونه که در ابتدا این بخش بیان شده عوامل ویژه بر مقادیر استاندارد ارایه شده در هر روش تاثیر گذار می‌باشد. در ادامه عوامل ویژه فرعی و میزان تاثیر آن بر مقادیر استاندارد ارایه شده با توجه به روش طراحی انتخابی توضیح داده می‌شود.

- عوامل ویژه فرعی موثر در روش کارکردی

عوامل ویژه فرعی موثر در روش کارکردی عبارتند از:

1- گونه‌بندی از نظر نوع انرژی مصرفی جهت تامین گرمایش و سرمایش (برقی و یا غیر برقی)

2- نحوه استفاده از ساختمان با کاربری غیر مسکونی (مداوم یا منقطع)

تنها 2 عامل ذکر شده از عوامل ویژه فرعی بر روش کارکردی موثر می‌باشد، که در کتاب مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان برای هر یک حالات مختلف، با توجه به عوامل ویژه فرعی ذکر شده، مقادیر استاندارد به صورت جداگانه و مجزا در جداول ارایه شده است. این مقادیر در جداول شماره 3-12، 3-13 و 3-15 (جداول 1، 2 و 4، صفحات 26، 27 و 28 کتاب مبحث نوزدهم) ارایه شده است.

به عنوان مثال برای یک ساختمان که در گروه 2 قرار دارد و نوع انرژی مصرفی آن برقی و با کاربری اداری و استفاده منقطع باشد، مقادیر استاندارد مربوطه از جدول 3-15 (ستون ششم از سمت راست) برای هر یک از جداره‌های ساختمان استخراج می‌گردد و یا برای ساختمان دیگری با همین شرایط و با انرژی مصرفی غیر برقی، همان جدول (ستون سوم از سمت راست) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

- عوامل ویژه فرعی موثر در روش تجویزی

در روش تجویزی جهت استفاده از مقادیر استاندارد تنها یک جدول، با توجه به گروه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. این جدول با شماره 3-22 (جدول شماره 6 صفحه 30 کتاب مبحث نوزدهم) مشخص شده است. لازم به ذکر است که در روش طراحی تجویزی مقاومت حرارتی جداره‌ها ملاک ارزیابی می‌باشد، از اینرو در جدول مذکور مقادیر مقاومت حرارتی استاندارد برای جداره‌های مختلف یک ساختمان ارایه شده است. عوامل ویژه فرعی موثر بر این مقادیر و میزان تاثیر هر عامل به شرح زیر می‌باشد:

1- گونه‌بندی از نظر بهره‌گیری از انرژی خورشیدی

چنانچه ساختمان مذکور شرایط بهره‌گیری از انرژی خورشیدی را دارا باشد، جهت استفاده از مقادیر ارایه شده در جدول، با توجه به نظر طراح می‌توان ضریب کاهشی 0.85 را به مقادیر مقاومت حرارتی ارایه شده در جدول شماره 3-22 (جدول شماره 6 صفحه 30 کتاب مبحث نوزدهم) وارد نمود.

2- گونه‌بندی از نظر نوع انرژی مصرفی (برقی یا غیر برقی)

در صورتیکه انرژی مصرفی ساختمان از نوع برقی باشد لازم است تا ضریب افزایشی 1.2 به مقادیر مقاومت حرارتی ارایه شده در جدول شماره 3-22 (جدول شماره 6 صفحه 30 کتاب مبحث نوزدهم) وارد شود.

3- گونه‌بندی از نظر نسبت سطح پوسته نورگذر به زیربنای مفید ساختمان

در این قسمت چنانچه مقدار سطح پوسته خارجی نورگذر به میزان 9/1 سطح زیربنای مفید جهت گروه‌های 2 و 3 و یا 12/1 سطح زیربنای مفید جهت گروه 1، کاهش یابد، با توجه به نظر طراح می‌توان به جای استفاده از پنجره‌های دوداره از پنجره تک‌جداره استفاده نمود و یا در صورت استفاده نمودن از پنجره‌های دوجداره می‌توان ضریب کاهشی 0.88 را به مقادیر مقاومت حرارتی ارایه شده در جدول 3-22 (جدول شماره 6 صفحه 30 کتاب مبحث نوزدهم) وارد نمود.

4- گونه‌بندی از نظر استفاده از سیستم‌های نوین تهویه

در صورت استفاده از سیستم‌های نوین تهویه در ساختمان می‌توان ضریب کاهشی 0.82 را به مقادیر مقاومت حرارتی ارایه شده در جدول 3-22 (جدول شماره 6 صفحه 30 کتاب مبحث نوزدهم) وارد نمود.

--
Farid Bensaeed

مقررات مبحث 19 مقررات ملي ساختمان

2011-06-01T04:26:00.001-07:00

3-1

اولین موضوعی که جهت طراحی و یا کنترل یک ساختمان مطابق با شرایط مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان مورد بررسی قرار می‌گیرد، عوامل ویژه اصلی نام دارد که به شرح زیر می باشند:

الف- کاربری ساختمان

ب- گونه بندی جغرافیایی نیاز انرژی گرمایی و سرمایی سالانه ساختمان

ج- سطح زیر بنای مفید ساختمان

د- شهر محل استقرار ساختمان

پس از بررسی تمامی این موارد ساختمان از نظر میزان صرفه جویی در مصرف انرژی گروه بندی می‌شود. در این بخش هر یک از عوامل ذکر شده به تفصیل توضیح داده شده اند.

-2-1- کاربری ساختمان

ساختمان ها از نظر میزان صرفه جویی در مصرف انرژی به 4 گروه دسته بندی می شوند. این دسته بندی بر اساس عواملی چون نوع تداوم استفاده از ساختمان در طول سال و در طول شبانه‌روز، میزان شدت اختلاف دماي احتمالي بين داخل و خارج ساختمان و اهمیت آن و همچنین اهميت تثبيت دماي فضاهاي داخل ساختمان صورت گرفته‌است. در جدول 3-3 کلیه ساختمان‌های موجود با توجه به نوع کاربری در چهار گروه الف تا د مشخص شده‌است. (پیوست 4 کتاب مبحث نوزدهم ص 77)

جدول3-3- گروه بندی کاربری ساختمان ها

نوع کاربری الف	مسكوني، بيمارستان، هتل، مهمانسرا، آسايشگاه، آزمايشگاه، مركز تحقيقاتي، خوابگاه، زايشگاه، سردخانه
نوع كاربري ب	ايستگاه راديو و تلويزيون، مركز اصلي يا فرعي مخابرات، مركز اصلي يا شعبه بانك، ايستگاه اصلي و مركز كنترل مترو، بخش اداري ساختمان صنعتي، ساختمان آموزشي، خانه بهداشت، ساختمان پست و پليس و آتش‌نشاني، مجتمع فني ـ حرفه‌اي، سالن غذا‌خوري، دانشسرا و مركز تربيت معلم، ساختمان آموزشي دانشگاهي، ساختمان اداري يا تجاري بزرگ، كتابخانه.
نوع كاربري ج	اردوگاه جهانگردي، بناي يادبود، ترمينال فرودگاه بين‌المللي يا داخلي، استاديوم ورزشي سرپوشيده، فروشگاه‌، تعيمرگاه بزرگ، كارخانه صنعتي (غير از موارد ذكر شده در كاربري د)، نمايشگاه، باشگاه، تأتر، سينما، سالن اجتماع و كنفرانس.
نوع كاربري د	انبار، تعميرگاه كوچك، كارگاه كوچك، كارخانه صنعتي اتومبيل سازي، نورد و ذوب فلزات، سيلو و مشابه آنها، پاركينگ در طبقات، آشيانه حفاظتي هواپيما، ساختمان ايستگاه وسايل نقليه زميني، ساختمان ميدان هاي ميوه و تره‌بار، ايستگاه فرعي مترو، ترمينال راه‌آهن، پناهگاه، ساختمان كشتارگاه.

تبصره : در صورتي كه بخش يا بخش‌هايي از ساختمان با مساحت بيش از 150 متر مربع و با كاربري متفاوت از كاربري عمومي ساختمان (بخش بزرگتر ساختمان) و جزو فضاهاي داخلي ساختمان محسوب ‌شود، لازم است براي هر بخش گروه‌بندي جداگانه در نظر گرفته شود و مقررات خاص مربوط به آن گروه‌بندي رعايت شود در غیر اینصورت، کاربری فضای بزرگتر به عنوان کاربری کل ساختمان تعیین می‌گردد.

به عنوان مثال در بعضی از ساختمان‌های اداری، از قسمتی از ساختمان به عنوان مهمانسرا و یا خانه سازمانی استفاده می‌شود. در اینگونه ساختمان‌ها تبصره فوق کاربرد پیدا می‌کند. چنانچه فضای مهمانسرا یا بخش مسکونی بیش از 150 متر باشد، باید جداگانه (بخش مسکونی و اداری هر کدام جداگانه به عنوان یک ساختمان مستقل) و در غیر اینصورت کل ساختمان با کاربری اداری مورد بررسی قرار خواهد گرفت

3-2-2- گونه بندی جغرافیایی نیاز انرژی گرمایی و سرمایی سالانه ساختمان

عامل دوم از عوامل ویژه اصلی گونه‌بندی جغرافیایی نیاز انرژی گرمایی- سرمایی منطقه احداث ساختمان می‌باشد. در این قسمت ساختمان ها با توجه به محل قرارگیری و اقلیم منطقه از نظر سطح نیاز انرژی گرمایی – سرمایی به سه گروه تقسیم می گردند:

نیاز انرژی گرمایی – سرمایی سالانه کم
نیاز انرژی گرمایی – سرمایی سالانه متوسط
نیاز انرژی گرمایی – سرمایی سالانه زیاد

به عنوان مثال نیاز انرژی شهر زاهدان مطابق با جدول زیر کم است

جدول3-4- گونه بندی جغرافیایی نیاز انرژی گرمایی و سرمایی سالانه ساختمان (مبحث 19 پیوست 3 ص 65)

نام شهر

نیاز انرژی

نیاز گرمایی زیاد

نیاز سرمایی زیاد

گرم و مرطوب

115

116

117

زاهدان

زردگل سرخ آباد

زنجان

کم

متوسط

زیاد

لیست کلیه شهرهای کشورمان در پیوست 3 کتاب مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ص 74-65 همراه با نیاز انرژی آن شهر ارائه شده‌است.

تبصره : در صورتیکه شهر مورد نظر در فهرست نباشد می توان از اطلاعات نزدیکترین شهر یا اقلیم مشابه استفاده نمود.

به عنوان مثال شهری مانند تربت‌جام، اسم آن در لیست پیوست 3 کتاب نیامده است. برای تعیین نوع نیاز انرژی این شهر می‌توان از نوع نیاز انرژی شهر تربت‌حیدریه که نزدیکترین شهر به آن است، استفاده نمود.

3-2-3- سطح زیر بنای مفید ساختمان

ساختمان ها از نظر سطح زیر بنای مفید (ر.ک. بخش اول کتاب- تعاریف) به دو گروه تقسیم می گردند:

زیر بنای مفید کمتر یا مساوی 1000 متر مربع
زیر بنای مفید بیشتر از 1000 متر مربع

در محاسبه زیربنای مفید ساختمان به تعداد طبقات و فضاهای کنترل شده و کنترل نشده ساختمان دقت کنید. در ساختمان‌های با کاربری نوع "ب" - که کلیه ساختمان های اداری را دربر می گیرد- این موضوع از اهمیت خاصی برخوردار است. در کاربری نوع "ب" نیز سخت گیری بیشتری بر روی ساختمان های با زیربنای زیاد منظور شده است.

- شهر محل استقرار ساختمان

شهرها نیز به دو گروه شهرهای بزرگ و کوچک تقسیم می گردند.

شهرهای بزرگ: مراکز استان ها و شهرهای با بیش از یک میلیون نفر جمعیت
شهرهای کوچک: شهرهای با کمتر از یک میلیون نفر جمعیت که مرکز استان نیستند.

به این ترتیب در حال حاضر از شهرهای غیر مرکز می توان شهرستان کرج را مطابق مبحث نوزدهم در زمره شهرهای بزرگ عنوان نمود، در حالیکه شهرستان کاشان از لحاظ مبحث 19 جز شهرهای کوچک قلمداد می گردد. طبیعی است که از لحاظ مبحث 19 شهرهای بزرگ قوانین سخت گیرانه تری را باید رعایت نمایند.

- تعیین گروه ساختمان

پس از مشخص شدن عوامل ویژه اصلی که در این بخش عنوان شد،مطابق جدول 3-5 (پیوست 5 کتاب مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان ص 81) شماره گروه ساختمان از لحاظ صرفه جویی در مصرف انرژی تعیین و بر طبق آن طراحی مناسب بر اساس ضوابط مبحث 19 انجام می گردد. این گروه ها بیان کننده میزان حساسیت مقدار صرفه‌جویی لازم در مصرف انرژی ساختمان مربوطه می باشند، به این ترتیب که در ساختمان های گروه 1 نسبت به گروه 2 قوانین سخت گیرانه تری حکمفرما می باشد.

گروه یک: ساختمان های با صرفه جویی در مصرف انرژی زیاد

گروه دو: ساختمان های با صرفه جویی در مصرف انرژی متوسط

گروه سه: ساختمان های با صرفه جویی در مصرف انرژی کم

گروه چهار: ساختمان های بدون صرفه جویی در مصرف انرژی

بر اساس تقسیم بندی مبحث19، ساختمان های قرار گرفته در گروه 4 هیچ گونه نیازی به صرفه جویی در مصرف انرژی ندارند، با این وجود از آنجا که اتلاف انرژی در هیچ مجموعه ای پسندیده نیست، با توجه به نظر طراح بهتر است از قوانین گروه3 برای ساختمان های گروه4 استفاده نمود.

به عنوان مثال تعیین گروه ساختمان اداری با زیربنای 1500متر مربع واقع در شهر تهران به صورت زیر انجام می‌شود:

جدول3-5- گروه ساختمان از نظر میزان صرفه جویی در مصرف انرژی

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث 19 مقررات ملي ساختمان فصل سوم

2011-06-01T04:13:00.001-07:00

مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان بيانگر راهكارها و تمهيداتي است كه اجراي صحيح آنها سبب كاهش بار سرمايش و گرمايش واقعي ساختمان مي شود، علاوه بر آن اجراي مبحث نوزدهم سبب افزايش سطح آسايش افراد در ساختمان نیز مي‌گردد. با توجه به اختلاف زياد بين مصرف انرژي داخلي در بخش ساختمان و استانداردهاي جهاني، بايستی اهميت بيشتري براي اجراي دقيق مبحث نوزدهم مقررات ملي نسبت به ساير مقررات ملي در ساختمان قایل شد.

اكثر مردم بر اين تفكرند كه اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان سبب افزايش هزينه‌هاي ساختمان مي‌شود و اين در حالي است كه چنانچه اين مبحث در ساختمان بدرستي اجرا گردد، با توجه به صرفه‌جويي انجام شده در هزينه‌هاي بهره‌برداري و مصرف انرژي ساختمان، افزایش چشمگیری در هزینه‌های اولیه نخواهیم داشت. هم‌چنین باید در نظر داشت که هزينه اضافه شده پس از مدتی به وسیله کاهش میزان مصرف انرژی و بالطبع کاهش هزینه‌های انرژی، براي مصرف‌كننده سودآور نيز خواهد بود. از طرف دیگر با اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان شامل عايق‌كاري سيستم تاسيسات و لوله‌ها، عايق‌كاري جداره خارجي ساختمان و نصب پنجره‌هاي دوجداره استاندارد در ساختمان كمتر از 5% سبب افزايش هزينه‌هاي ساختمان در اين قسمت مي‌شود ولي از طرف ديگر ظرفيت سيستم گرمايش و سرمايش مورد نياز ساختمان را مي‌توان تا 40% نسبت به حالتيكه اين مبحث اجرا نمي‌شود، كوچكتر انتخاب كرد، كه بنوبه خود كاهش زياد هزينه‌ها را در اين قسمت شامل مي‌شود. بنابراين چنانچه در طراحي و ساخت ساختمان اصول اوليه مهندسي رعايت شود علاوه بر ايجاد فضاي مناسب براي زندگي ساكنين و افزايش سطح رفاه جامعه سبب كاهش هزينه‌ها نيز مي‌شود. بطوركلي مي‌توان از مزاياي اجراي مبحث 19 مقررات ملي در ساختمان موارد زير را نام برد.

كمك به اقتصاد خانواده
افزايش رفاه نسبي در نتيجة مصرف صحيح انرژي
كمك به اقتصاد ملي
كاهش مصرف سوخت و در نتيجه كاهش آلودگي هاي ناشي از آن
امكان برقراري دماي ثابت در فضای داخل
تنظيم دماي دلخواه در اتاق به منظور تامين شرايط آسايش
كاهش ظرفيت اوليه سيستم گرمايش و سرمايش تا 40%
كاهش استهلاك سيستم گرمايش و سرمايش
توزيع متعادل حرارت و امكان برقراري دما‌هاي متفاوت در هر اتاق
حداقل 50% كاهش مصرف سوخت و هزينه‌هاي مربوطه

مطابق با ماده 33 قانون نظام مهندسي كشور مس ئ وليت نظارت عاليه بر اجراي ضوابط و مقررات ملي ساختمان در طراحي و اجراي تمامي ساختمان ها بر عهده وزارت مسكن و شهرسازي است. وزارت مسكن بر مبناي اين ماده اقدام به انتشار مقررات ملي در بيست مبحث نموده است كه مبحث 19 آن مربوط به صرفه‌جويي در مصرف انرژي در ساختمان مي‌باشد. در این مبحث رعایت برخی موارد الزامی است که در ذیل به آنها اشاره شده است.

عايق‌كاري ديوارهاي خارجي ساختمان (عايق‌كاري ديوارهايي كه با محيط بيرون و يا فضاهايي كه ازنظر دمايي كنترل نمي‌شوند (نظير پيلوت) الزامي است )
نصب پنجره‌هاي دوجداره با قاب هاي فلزي ترمال‌بريك، چوبي و يا PVC استاندارد
عايق‌كاري كانال هاي هوا، لوله‌هاي تاسيسات و سيستم توليد آب‌گرم
نصب سيستم هاي كنترل كننده موضعي نظير شيرهاي ترموستاتيك بر روي رادياتورها
نصب سيستم هاي كنترل مركزي هوشمند و مجهز به سنسور اندازه‌گيري دماي هواي محيط

شکل3-1- چند نمونه از راهکارهای صرفه جویی

مبحث 19 مقررات ملي ساختمان در سال 1370 به تصويب هيات محترم وزيران رسيد و اجراي آن در ساختمان هاي كشور الزامي گرديد. اين مبحث چندين بار باز‌نگري گرديده كه آخرين آن در سال 1381 بوده و بعد از باز‌نگري چاپ و به كليه ارگان هاي كشوري ابلاغ گرديده است.

مراحلی که مبحث 19 در آن باید کنترل شود را می توان در 5 مرحله زیر خلاصه کرد:

مرحله محاسبات و تکمیل چک لیست انرژی
مرحله ترسیم نقشه ها و جزییات اجرایی
مرحله صدور پروانه
مرحله اجرا در سفت کاری و نازک کاری
نظارت بر اجرای صحیح مبحث از طرف ناظرین و کنترل شهرداری ها

در حال حاضر اجراي مبحث 19 مقررات ملي ساختمان براي تمامي ساختمان هاي دولتي اجباري است و اجراي آن براي تمامي ساختمان هاي بخش خصوصي واقع در تهران و شهرهاي تابعه از سال 1384 اجباري گرديده و براي ساختمان هاي واقع در ساير شهرها و استان ها مطابق برنامه زمانبندي زير الزامي مي‌باشد.

جدول3-1-گروه بندی شهرها

آذربايجان شرقي - آذربايجان غربي - اردبيل - همدان - چهارمحال بختياري - هرمزگان - بوشهر - خوزستان - زنجان	گروه الف
اصفهان-سمنان-كردستان - كرمانشاه - مركزي - قزوين - كرمان - خراسان شمالي - خراسان رضوي - خراسان جنوبي - فارس - ايلام	گروه ب
لرستان - قم - گيلان - گلستان - مازندران - كهکيلويه و بوير احمد - سيستان و بلوچستان - يزد	گروه ج

جدول3-2- زمانبندی شهرها برای اجرای مبحث 19

تمامي ساختمان ها	ساختمان هاي بالاي 100 مترمربع	ساختمان هاي بالاي 200 مترمربع	ساختمان هاي بالاي 600 مترمربع	سال
تهران و شهرهاي تابعه	مراكز استان گروه الف	مراكز شهرستان استانهاي گروه الف، مراكز استانهاي گروه ب	تمامي شهرهاي استانهاي گروه الف، مراكز شهرستان استانهاي گروه ب، مراكز استانهاي گروه ج	1384
مراكز استان گروه الف	مراكز شهرستان استانهاي گروه الف، مراكز استانهاي گروه ب	تمامي شهرهاي استانهاي گروه الف، مراكز شهرستان استانهاي گروه ب، مراكز استانهاي گروه ج	تمامي شهرهاي استانهاي گروه ب، مراكز شهرستان استانهاي گروه ج	1385
مراكز شهرستان استانهاي گروه الف، مراكز استانهاي گروه ب	تمامي شهرهاي استانهاي گروه الف، مراكز شهرستان استانهاي گروه ب، مراكز استانهاي گروه ج	تمامي شهرهاي استانهاي گروه ب، مراكز شهرستان استانهاي گروه ج	تمامي شهرهاي استانهاي گروه ج	1386
مراكز شهرستان استانهاي گروه ب،مراكز استانهاي گروه ج	مراكزشهرستان استانهاي گروه ج	تمامي شهرهاي استانهاي گروه ج	-	1387
تمامي شهرهاي استانهاي گروه الف	تمامي شهرهاي استانهاي گروه ب	-	-	1388
تمامي شهرهاي استانهاي گروه ب، مراكز شهرستان استانهاي گروه ج	تمامي شهرهاي استانهاي گروه ج	-	-	1389
ساختمانها با تكنولوژي جديد در روستاهاي استانهاي گروه الف، تمامي شهرهاي استانهاي گروه ج	-	-	-	1390
ساختمانها با تكنولوژي جديد در روستاهاي استانهاي گروه ب	-	-	-	1391
ساختمانها با تكنولوژي جديد در روستاهاي استانهاي گروه ج	-	-	-	1392

براساس ضوابط مندرج در اين مبحث حداقل مدارك مورد نياز جهت اخذ پروانه ساختمان به شرح زير مي‌باشد.

گواهي صلاحيت مهندس يا شركت طراح
چك ليست انرژي مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان
نقشه‌هاي عمران و معماری ساختمان
مشخصات فيزيكي مصالح و سيستم‌هاي عايق حرارت مورد استفاده در ساخت اجزاي پوسته خارجي ساختمان
مشخصات فني سيستم هاي تاسيسات گرمايي، سرمايي، تهويه، تهويه مطبوع، تامين آب‌گرم مصرفي و روشنايي مورد استفاده در ساختمان ها

چگونگی عملکرد :

جهت آشنایی بهتر با مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان روش کار با مبحث نوزدهم در اینجا مراحل کار به صورت خلاصه توضیح داده شده است.

مراحل کار با مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان به ترتیب عبارتست از:

شناخت عوامل ویژه اصلی
تعیین گروه ساختمان از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی
انتخاب روش طراحی
شناخت عوامل ویژه فرعی

در ابتدا با شناخت عوامل ویژه اصلی، یک ساختمان در یکی از چهار گروه ساختمان از نظر میزان صرفه‌جویی انرژی قرار می‌گیرد. عوامل ویژه اصلی که 4 عامل می‌باشند، وضعیت کلی ساختمان از دیدگاه اهمیت مصرف انرژی و میزان صرفه‌جویی لازم را مشخص می‌کنند.

پس از تعیین گروه ساختمان، یکی از دو روش طراحی زیر انتخاب می‌گردد:

روش کارکردی
روش تجویزی

پس از اینکه روش طراحی انتخاب شد، عوامل ویژه فرعی موثر در روش انتخاب شده مورد بررسی قرار می‌گیرد و پس از آن با مراجعه به جداول مرتبط با روش طراحی، مقادیر استاندارد مربوط به ساختمان استخراج و عملیات محاسباتی لازم بر روی آنها انجام می‌شود.

در ادامه توضیحات بیشتر درباره هریک از مراحل ذکر شده ارائه می‌شود.

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان

2011-05-30T02:03:00.001-07:00

11-تلفات/جذب حرارت از طريق نشت و يا نفوذ هوا

هوا از طريق بازشوهاي ساختمان، منافذ، درزها و شكافها به ساختمان وارد و يا از آن خارج مي‌شود. نفوذ هوا علاوه بر افزایش مصرف انرژي، سطح راحتي ساكنين را تحت تاثير قرار مي‌دهد. همچنين به دليل رطوبتي كه در هوا وجود دارد، ممكن است باعث زنگ زدن و پوسيدگي مواد تشكيل دهنده پوشش ساختماني شود. به منظور اندازهگیری نفوذ هوا در ساختمان میتوان از روش گاز ردیاب استفاده نمود. تكنيك‌ گاز ردياب، معمولا براي اندازه‌گيري نرخ‌هاي تهويه در ساختمان‌ها بكار مي‌رود. چرخش هواي ساختمان را مي‌توان با مانيتوركردن تزريق و پراكندگي گاز ردياب (كه گازي است بي‌اثر، بي‌خطر و به آساني با هوا تركيب مي‌شود) تخمين زد.

تزريق گاز ردياب در مدت كوتاهي انجام شده و سپس قطع مي‌شود. سپس در زمانهاي بعدي، پراكندگي گاز ردياب مانيتور مي‌شود. ميزان تهويه به وسيله نرخ تغيير هوا بر ساعت ( ACH ) داخل ساختمان اندازه‌گيري مي‌شود و از تغييرات زماني پراكندگي گاز ردياب تعيين مي‌شود.

(2-15)

(2-16)

C₀ ، مشخص کننده میزان پراكندگي اوليه گاز ردياب است و V_bldg ، حجم ساختمان را نشان میدهد.

یک روش دیگر برای اندازهگیری نفوذ هوا در ساختمان استفاده از دستگاه blower door است. دستگاه blower door تغييرات نرخ جريان حجمي هوا را با اختلاف فشار بين داخل و خارج ساختمان مشخص مي‌نمايد. معمولا براي انجام اندازه‌گيريها چندين مقدار اختلاف فشار فرض مي‌شود و يك رابطه بدست مي‌آيد:

(2-17)

(2-18)

، نرخ جريان حجمي هوا

D p ، اختلاف فشار

ELA ، مساحت موثر نشتي

C و n ضرايب همگرايي

ELA ، برآوردي از سطح معادل حفره‌هاي پوشش ساختمان كه نشتي از طريق آنها ممكن است اتفاق افتد، ارایه مي‌دهد. در اين روش ميزان دقيق نشتي مشخص نمي‌شود و معمولا براي ساختمانهاي مسكوني و كوچك كارايي دارد.

شکل 2-5- نحوه انجام آزمایش blower door

مثال 2-1

یک دیوار مرکب با مشخصات زیر که از یک جهت با هوای آزاد در ارتباط است را در نظر بگیرید.

مشخصات مصالح تشكيل دهنده لايه	ضخامت لايه d(m)	ضريب هدايت حرارتي (W/mK)	خارج داخل
گچ و گچخاک	03/0	5/0
پشم شیشه	015/0	037/0
آجر توپر	35/0	1/1
ملات	02/0	15/1
آجر نما	03/0	1

الف) مقدار مقاومت حرارتی کل را بدست آورید (مقاومت حرارتی لایه هوای داخل m².K/W 11/0 و مقاومت حرارتی لایه هوای بیرون m².K/W 06/0 است)

ب) مقدار ضریب انتقال حرارتی U کل جدار را بدست آورید

ج) اتلاف حرارت از داخل به خارج دیوار را بدست آورید. (دمای داخل K 296 T_in= ، دمای خارج K 275 T _o= و مساحت دیوار m² 10 A= )

حل :

الف) از آنجا که مقاومتهای رسانایی و جابهجایی به صورت سری قرار گرفتهاند، مقاومت حرارتی کل از مجموع مقاومتهای هر جز حاصل میشود.

R_tot=R_ai+d ₁/k ₁+d ₂/k ₂+ d ₃/k ₃+ d ₄/k ₄+ d ₅/k ₅+R_ao

R_tot= 0.11+ +0.06 = 1 (m².K/W)

ب) ضریب انتقال حرارتی کل برابر با معکوس ضریب انتقال حرارت است

ج) با قرار دادن مقادیر بدست آمده در معادله بالا انتقال حرارت از دیوار تعیین میشود .

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان

2011-05-30T01:59:00.001-07:00

10- تلفات انرژي در ساختمان

انتقال حرارت در پوسته ساختمان از طریق ديوارهاي جانبي در تماس با هواي آزاد و يا فضاهاي كنترل نشده، كف در تماس با هواي آزاد، فضای کنترل نشده یا کف روی خاک و سقف نهايي ساختمان و همچنین در و پنجره ها صورت میگیرد. هرکدام از اجزاء پوسته از سه روش هدایت، همرفت و تشعشع با محیط اطراف تبادل حرارت می کنند. با توجه به این نکته که جنس ماده تشکیل دهنده هر جز با جز دیگر متفاوت است، نوع انتقال حرارت در آن ها نیز متفاوت است. به عنوان نمونه در دیوارها، سقف و کف ساختمان درصد بالایی از انتقال توسط هدایت صورت میپذیرد در حالیکه در پنجره ها و جدارهای شیشه ای تشعشع، بخش اعظم تبادل حرارت را به خود اختصاص می دهد.

(2-11) میزان اتلاف حرارت از طریق هدایت

چنانچه پیشتر نیز اشاره شد انتقال حرارت از جسم گرم به جسم سرد منتقل میشود لذا جهت انتقال حرارت در ساختمان بسته به فصول سال متغیر است. در فصول سرد حرارت از داخل ساختمان به بیرون از آن منتقل می شود و بالعکس در فصول گرم، گرما از بیرون به داخل انتقال مییابد. همچنین این مورد در مناطقی که تغییرات دما در طول شبانهروز زیاد است، با تغییر ساعت متغیر است به عبارت دیگر درصدی از حرارتی را که ساختمان در طول روز دریافت کرده، با افت دما در هنگام شب به محیط اطراف منتقل میکند. شکل (2-3-) نحوه انتقال حرارت از ساختمان به محیط را نشان میدهد.

شکل2-3- انتقال حرارت از جدارههای ساختمان

غالبا سهم هدايت حرارتي در مقايسه با همرفت و تشعشع در اتلاف انرژي بيشتر است بنابراين استفاده از مصالح ساختماني كه ضريب هدايت پايين دارند ضروري است. انواع مصالح ساختمانی و ضریب هدایت حرارتی هریک از آنها در پیوست هفت کتاب مبحث نوزدهم آورده شده است.

از آنجاکه دیوارهای ساختمان از چند لایه با جنسهای متفاوت تشکیل شدهاند، جزو دیوار مرکب بهحساب میآیند و تلفات حرارت در آنها را میتوان با استفاده از معادله جدار مرکب بدست آورد. در شکل زیر دیواری متشکل از سه لایه با جنس و ضخامتهای مختلف نشان داده شده است.

شکل 2-4- انتقال حرارت در جدار مرکب همراه با لایه هوا دراطراف

نرخ تلفات حرارت طبق معادله زیر بدست میآید

(2-12)

در این معادله ضریب انتقال گرمای کل با در نظر داشتن مقاومت حرارتی سه لایه و همچنین مقاومت حرارتی لایه هوای داخل و خارج مجاور دیوار بهدست میآید

(2-13)

باتوجه به ضریب هدایت حرارتی واحد سطح لایه نازک فیلم هوا f در دوطرف جدار، مقاومت فیلم هوا که با Ra نشان میدهند و مقدار آن بستگی به سرعت جریان هوا دارد با مقاومت حرارتی جدارهای مرکب جمع گردیده و ضریب کلی هدایت حرارتی U را به ما می دهد.

(2-14) R_t=R_ai+d₁/k₁+d₂/k₂+…+R_ao

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان

2011-05-30T01:56:00.001-07:00

فصل دوم - انتقال حرارت

با توجه به این مسئله که معیار عملکرد مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان بر اساس میزان اتلاف حرارت و انرژی از طریق پوسته خارجی ساختمان می‌باشد، بنابراین جهت آشنایی و آمادگی افراد شرکت کننده در دوره، قبل از شروع به آموزش مبحث نوزدهم لازم است تا کلیه افراد نسبت به میزان انتقال حرارت و ضریب انتقال حرارت پوسته و جداره‌های مختلف، آشنایی لازم را داشته‌باشند. در این ارتباط افرادی که دارای تخصص‌های معماری، عمران و یا ... (غیر از مکانیک) می‌باشند، بیشتر مورد توجه می‌باشند. بنابراین قبل از شروع به آموزش مبحث نوزدهم لازم است مبحث میزان انتقال حرارت (اتلاف انرژی) از پوسته خارجی یک ساختمان در شرایط موجود و یا طراحی و همچنین روش محاسبه میزان ضریب انتقال حرارت یک جداره مورد بحث قرار گیرد.

انتقال حرارت از پوسته ساختمان (اتلاف حرارت)

انتقال گرما (یا گرما) انرژی در جریان ناشی از اختلاف دماست. هرگاه اختلاف دمایی در یک ماده یا بین دو ماده وجود داشته باشد، انتقال گرما رخ میدهد. به دلیل وجود اختلاف درجه حرارت در فضای داخل ساختمان و محیط بیرون حرارت از طریق جدارههای ساختمان به بیرون و یا بالعکس در فصول گرم از بیرون به داخل ساختمان منتقل میشود. بخش اعظم تلفات حرارت در ساختمان از طریق جدارههای ساختمان (دیوارها، سقف، کف و پنجرهها) صورت میگیرد.

گرما اصولا به 3 طريق هدايت( Conduction ), همرفت( Convection )و تشعشع ( Radiation ) انتقال

انتقال حرارت از طريق هدايت(Conduction)

در انتقال حرارت هدایتی، حرارت از مولکول های گرم یک جسم به مولکول های سردتر منتقل می گردد، بدون آنکه ذرات ماده جابجایی قابل ملاحظه ای داشته باشند. فرآیند انتقال گرما را میتوان با استفاده از معادله های نرخ مناسب به صورت کمی درآورد. از این معادله ها می توان برای محاسبه مقدار انتقال انرژی استفاده نمود. برای یک دیوار تخت یک بعدی مطابق شکل (2-1-) با دماهای متفاوت در دوطرف دیوار ( T₂ و T₁ ) معادله انتقال گرما به صورت زیر نوشته می شود:

شکل2-1- انتقال حرارت از دیوار، از سطح گرم به سطح سرد

(2-1)

A (m²)، مساحت سطح

T₁ (°C) ، دماي سطح سردتر

T₂ (°C) ، دماي سطح گرمتر

k (W/mK) ، (ضريب هدايت حرارتي (مربوط به جنس جداره

d (m) ، ضخامت جداره

q (W) ، میزان انتقال گرما

در این معادله ثابت تناسب k یک خاصیت انتقالی است که ضریب هدایت حرارتی نام داشته و مقدار آن به جنس ماده بستگی دارد همچنین پارامتر q بیانکننده میزان گرمای منتقلشده از طریق جدار، از سطح گرمتر به سطح سردتر است.

مقاومت گرمایی

در اینجا به یکی از مفاهیم مهم در معادله انتقال گرما توجه کنید. در حقیقت بین بخش گرما و بار الکتریکی تشابهی وجود دارد. همان طوری که مقاومت الکتریکی با رسانایی الکتریکی ارتباط دارد، مقاومت گرمایی هم با رسانایی گرما رابطه دارد. اگر مقاومت را به عنوان نسبت پتانسیل رانش (اختلاف دما) به نرخ انتقال گرمای مربوطه تعریف کنیم، از معادله بالا مقاومت گرمایی معادل خواهد بود با:

(2-2)

نرخ انتقال گرما را میتوان بر حسب اختلاف دمای کلی، و مقاومت گرمایی کلی R_t_،به صورت زیر بیان کرد:

(2-3)

دیوار مرکب

از معادلات فوق و مفهوم مقاومت گرمایی میتوان برای سیستم های پیچیدهتری مانند دیوار مرکب نیز استفاده نمود. این دیوارها شامل مقاومتهای سری گرمایی هستند که در اثر لایههای مختلف دیوار بهوجود میآیند. به دیوار سری مرکب در شکل زیر توجه کنید. نرخ انتقال گرما برای این سیستم را میتوان به صورت زیر نوشت:

شکل2-2- انتقال حرارت از دیوار مرکب

(2-4)

(2-5)

که در آن T₂-T₁ اختلاف دمای کلی است و نماد جمع کلیه مقاومت های گرمایی را شامل میشود.

برای سیستم های مرکب، اغلب آسانتر است که با ضریب انتقال گرمای کلی کار شود که با عبارت زیر تعریف می شود:

Q = UA(T₂-T₁) (2-6)

U ، ضریب انتقال حرارتی جدار است که عبارتست از مقدار گرمايي كه از واحد سطح يك جداره منتقل میشود درحاليكه اختلاف دماي طرفين آن يك درجه سانتی گراد است. واحد اندازه گيري اين كميت W/m²K ميباشد.

ضريب انتقال حرارتي U با مقاومت حرارتی ارتباط دارد و از معادلات فوق ملاحظه میشود که:

(2-7)

- انتقال حرارت از طريق همرفت (Convection)

این نوع از انتقال حرارت مربوط به انتقال با وجود یک سیال است. ما در این بخش انتقال گرمای جابه جایی بین یک سیال در حال حرکت و یک سطح جامد که در دماهای متفاوتی اند را بررسی میکنیم. شکل مناسب معادله نرخ انتقال به صورت زیر است:

(2-8)

که در آن q میزان گرمای جابه جایی به اختلاف دما بین دمای سطح Ts ، و سیال بستگی دارد. ثابت تناسب (h  (W/m²K ، ضریب انتقال گرمای جابه جایی نام دارد که مقدار آن به هندسه سطح و ماهیت جریان سیال و بعضی از خواص ترمودینامیکی و انتقال سیال وابسته است.

برای انتقال گرمای جابه جایی از یک سطح نیز میتوان یک مقاومت گرمایی تعریف کرد

(2-9)    R_t,conv=1/h

انتقال گرما به روش تشعشع (Radiation)

در صورتيكه بين دو سطح اختلاف دما وجود داشته باشد گرما از سطح گرمتر به سطح خنكتر ميتابد. میزان تابش به عواملی همچون ضریب ثابت تشعشع، مساحت و اختلاف دمای دو سطح بستگی دارد

(2-10)     (Q = C.A(T₁⁴-T₂⁴

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ايمني

2011-05-30T01:48:00.001-07:00

8- فعاليت هاي بهينه سازي انرژي

اهم اقدامات بهینه سازی توسط جمهوری اسلامی ایران به منظور اعمال صرفه جویی و منطقی کردن مصرف انرژی و همچنین اجرای اقدامات مرتبط با بهره برداری کارآمد و بهینه از انواع حامل های انرژی توسط وزارتخانه های نفت و نیرو در حال اجرا می باشد. فعالیتهای اصلی بهینه سازی وزارت نفت و وزارت نیرو شامل بخش های زیر میباشد:

بهینه سازی مصرف سوخت و انرژی الکتریکی در بخش ساختمان

بهینه سازی مصرف سوخت در سیستمها و وسایل حمل و نقل

بهینه سازی مصرف سوخت و انرژی الکتریکی در بخش صنعت

کمک به رشد تکنولوژی و بهبود کیفیت محصولات از لحاظ مصرف انرژی در صنایع سازنده تجهیزات مصرف کننده سوخت و انرژی الکتریکی

جایگزینی سوخت و استفاده از سوختهای با صرفه و تمیزتر

به منظور روشنتر شدن نتایج سودمند بهینه سازی به ویژه در بخش ساختمان و مصارف بالای این بخش، چند نمونه از آمارهای موجود ارایه شده است:

بخش خانگی و تجاری

بخش خانگی و تجاری با مصرف حدودا 335 میلیون بشکه معادل نفت خام بیشترین سهم را در مصرف انرژی دارا میباشد لذا صرفه جویی در این بخش از اهمیت خاصی برخوردار است.

بر طبق آمارهای ارائه شده از سال 1373 تا 1383، مصرف انرژی در سهم بخش خانگی 69/3 درصد افزایش یافته است. این درصورتی است که افزایش جمعیت طی همین سالها تنها در حدود 5/1 درصد بوده است.

علت افزایش مصرف در بخش خانگی را میتوان به ارتقای نسبی رفاه عمومی و نیز کاهش راندمان تجهیزات انرژی بر خانگی و پایین بودن قیمتها نسبت داد.

شکل 1-9- مقایسه راندمان دستگاههای گرمایشی در ایران و دنیا

شکل زیر به منظور مقایسه مصرف بخش خانگی در ایران و کشورهای اروپایی و همچنین مقایسه مصرف پس از اجرای برنامه بهینه سازی تا سال 2010 آورده شده است. ارقام موجود در این نمودار به ویژه برای مناطق سردسیر با مصرفی حدود 4 برابر کشورهای اروپایی نشان دهنده وضعیت تاسفبار مصرف انرژی در کشور بوده که در صورت عدم جلوگیری، بحران آفرین خواهد شد.

1- مصرف بر اساس روند فعلی در کشور

2- اجرای برنامه بهینه سازی تا سال 2010

3- مصرف در شرایط مشابه در کشورهای اروپایی

4- برنامه بهینه سازی در کشورهای اروپایی تا سال 2010

شکل 1-10- انرژی مصرفی در بخش خانگی و مقایسه آن با استانداردهای اروپایی

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان

2011-05-30T01:08:00.001-07:00

6- یارانه انرژی
یارانه انرژی

مقایسه قیمت حاملهای انرژی بویژه فرآوردههای نفتی در داخل کشور با قیمتهای رایج در کشورهای همجوار و همچنین سایر کشورهای جهان نمایانگر آن است که یارانه قابل توجهی بر این قیمتها سنگینی میکند. نظر به اینکه تولید و توزیع فرآوردههای نفتی و گاز طبیعی عمدتا توسط دولت انجام می پذیرد، یارانه آنها نیز توسط دولت پرداخت میشود. این یارانه بهصورت پنهان در سایر اقلامی که تولید و یا خرید آن توسط دولت انجام میگیرد، موجود می‌باشد. یک مثال روشن از مبالغ بالای یارانه پرداختی توسط دولت برای بنزین در برنامه چهارم توسعه در زیر آورده شده است:

یارانه بنزین 46 میلیارد دلار

درآمد حاصل از صادرات غیر نفتی 40 میلیارد دلار

این ارقام به تنهایی گویای ضررهای هنگفت کشوردر زمینه مصرف نادرست انرژی و منابع طبیعی است.

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان

2011-05-30T01:01:00.001-07:00

5-مصرف سوخت در خودروها

مصرف انرژی در بخش حمل و نقل از نظر مقدار بعد از بخش خانگی و تجاری قرار دارد و از نظر ارزش مالی بیشترین بخش مصرف میباشد. رشد بسیار بالای خودروهای تولید شده پرمصرف در اواخر سالهای 1370 و سالهای 1380 و عدم بکارگیری از گاز طبیعی در این بخش تا سال 1382 باعث شده است که هر ساله مبالغ متنابهی بابت واردات بنزین موتور از منابع مالی کشور هزینه شود.

مهمترین مشکل این بخش قدیمی بودن تکنولوژی ساخت خودروهای تولیدی کارخانجات داخلی و مصرف بالای این خودروها میباشد.

شکل 1-8- مصرف سوخت و آلایندگی خودروهای در حال تردد

بر طبق این شکل تنها حدود 6 درصد از خودروهای داخل کشور استانداردهای جهانی را از نظر مصرف سوخت و آلایندگی رعایت میکنند که این میزان رقم بسیار پایین و نگرانکنندهای است. یکی از اشکالات اساسی مصرف بالای سوخت بین خودروهای بنزینی، خودروی پیکان بوده که عملا نیمی از خودروهای سواری در حال تردد کشور را تشکیل میداده است.

--
Farid Bensaeed

آموزشمبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان

2011-05-30T00:58:00.001-07:00

5- مصرف انرژی نهایی

مصرف انرژی نهایی

مصرف انرژی نهایی مجموع مصارف بخشها مختلف مصرفکننده نهایی است. بخش های نهایی مصرف شامل بخش خانگی، تجاری-خدمات-عمومی، حمل و نقل، کشاورزی، صنعتی، صنایع پتروشیمی و سایر موارد میباشد. در بسیاری از موارد تفکیک بخش تجاری و خدمات و عمومی از بخش خانگی تقریبا غیر ممکن است.

مصرف انرژی در بخش خانگی عمدتا جهت گرمایش، سرمایش، وسایل برقی، روشنایی و پختوپز میباشد.

مصرف بخش تجاری، خدمات و اداری شامل مصارف انرژی جهت گرمایش، سرمایش، روشنایی و تجهیزات برقی و مصرف بخش صنعت شامل مصارف انرژی در 9 رشته اصلی صنعتی میباشد که عبارتند از آهن و فولاد، صنایع شیمایی، فلزات غیر اساسی، محصولات معدنی غیرفلزی، تجهیزات حمل و نقل، ماشین آلات، معادن، صنایع غذایی، آشامیدنی و تنباکو، صنایع کاغذ و چاپ، صنایع چوب و محصولات چوبی، ساختمان، صنایع نساجی، چرم و سایر موارد متفرقه.

مصرف سوخت در بخش حمل و نقل جهت تامین نیروی محرکه و گرمایش بهکار گرفته میشود. همچنین مصرف این بخش شامل مصرف حامل های انرژی در بخش راه آهن، جاده، حمل و نقل هوایی و دریایی و مصارف سوخت جهت انتقال فرآورده از طریق خط لوله میباشد.

مصرف گاز

میزان ذخایر گازی باقیمانده کشور با توجه به اکتشاف وسیع میادین مستقل گازی در سال های گذشته رقم قابل توجهی را تشکیل میدهد که این امر از نظر توسعه میادین گازی در آینده بسیار مهم میباشد.

اهمیت رعایت استانداردهای زیستمحیطی، استفاده از گاز طبیعی به عنوان سوخت پاک را نسبت به سوخت های فسیلی توجیهپذیر میسازد. ضمن آنکه در سیاستهای فعلی و آتی کشور جایگزینی گاز طبیعی با فرآورده های نفتی مورد تاکید قرار گرفته است.

گاز طبیعی در کشور های صنعتی به عنوان سوخت اصلی نیروگاه های سیکل ترکیبی که در حال حاضر نسبت به سایر نیروگاه ها از راندمان بالایی برخوردار است بکار برده میشود. در کشورمان به لحاظ وجود گاز طبیعی فراوان بخصوص در سالهای اخیر از رشد بالایی برخوردار بوده و به همین لحاظ و به منظور جایگزینی این سوخت با سایر سوخت های متداول کشور بر توسعه شبکه گازرسانی اهمیت داده شده است. تعداد مصرف کنندگان گاز طبیعی در بخش خانگی در سال 1383 نسبت به سال 1373 رشد سالیانه 44/12 درصد را نشان میدهد که اهمیت جایگزینی گاز بجای نفت گاز، نفت سفید و گاز مایع را در این بخش منعکس مینماید.

شکل 1- 4- مصرف گاز طبیعی در سال 1384

آمارهای بدست آمده از مصرف گاز طبیعی مبین این مطلب است که بخش خانگی و تجاری از جمله بخش های پرمصرف در این زمینه است. تنها در این بخش مصرف گاز از سال 1373 تا سال 1383 از رشد سالیانه حدود 91/11 درصدی برخوردار بوده که این رقم ناشی از جایگزینی گاز طبیعی با سوخت های مایع بخصوص نفت گاز، نفت سفید و گاز مایع بوده است.

مصرف برق

روند مصرف برق در کشور در شکل 1-5 نشان داده شده است. همانطور که از این نمودار ملاحظه میشود مصرف برق بخش خانگی و تجاری مقدار قابل ملاحظهای داشته است. در این میان بخش صنعت نیز در رتبههای اول از نظر مصرف برق قرار دارد.

شکل 1-5- سهم بخش های مختلف در مصرف برق در سال 84

مصرف کل انرژی

در مجموع برای یک مقایسه کلی، سهم هر بخش از مصرف کل انرژی در سال 1383 و همچنین سهم هر بخش در اقتصاد صنعتی در شکل‌های 1-6 و 1-7 نشان داده شده است.

شکل 1-6- سهم هر بخش از مصرف کل انرژی در سال 83

شکل 1-7- سهم هر بخش در اقتصاد صنعتی

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزده مقررات ملی ساختمان

2011-05-30T00:48:00.001-07:00

4-شدت انرژی

شدت انرژی

با افزایش جمعیت و پیشرفت صنایع نیاز بشر به انرژی نیز بیشتر شده و مصرف آن در طی چند سال رشد قابل ملاحظهای داشته است. بنابراین برای بررسی مصرف انرژی و رابطه آن با تولیدات داخلی پارامتری به نام شدت انرژی تعریف شده است که به صورت زیر بدست میآید:

میزان تولید یا تولید ناخالص داخلی/ مصرف نهایی انرژی = شدت انرژی

کاهش مقدار شدت انرژی نشاندهنده کاهش مصرف انرژی نسبت به تولید ناخالص داخل است. این پارامتر ابزاری مناسب برای بررسی وضعیت مصرف و مقایسه کشورها است. افزایش مقدار شدت انرژی گویای افزایش مصرف و یا کاهش تولید یک کشور است. به همین جهت برای بررسی وضعیت مصرف انرژی و تولیدات داخل ایران شدت انرژی مصرفی کشور طی سال های 1369 تا 1384 در شکل زیر نشان داده شده است.

بشکه معادل نفت خام به میلیون ریال

شکل 1-2- شدت انرژی مصرفی کشور طی سالهای 69-84

شدت انرژی در کشور برطبق نمودار به طور کل روند رو به رشدی داشته و در این میان افزایش چشمگیری در سالهای 70 تا 73 و همچنین 82 تا 84 داشته است. در نمودار زیر مقایسه شدت انرژی ایران و جهان نشان داده شده است. این ارقام وضعیت مطلوبی را برای ایران نشان نمیدهند.

شکل 1-3- شدت انرژي در كشورها و مناطق مختلف جهان در سال 2004

جهت بررسی ارتباط میزان مصرف انرژی در یک کشور و تولید ناخالص داخلی پارامتر دیگری به نام ضریب انرژی وجود دارد که بهصورت زیر تعریف میشود:

نرخ رشد تولید ناخالص داخلی/ نرخ رشد مصرف نهایی = ضریب انرژی

جدول 1-3- ضريب انرژي در كشورها و مناطق مختلف جهان

	ضريب انرژي (90-1980)	ضريب انرژي (2000-1990)	ضريب انرژي (2004-2000)
OECD	19/0	59/0	49/0
آمريکای شمالی	03/0	54/0	30/0
ژاپن	7/0	01/1	19/0
کره	85/0	16/1	71/0
ترکيه	83/0	01/1	61/0
آسيا (بدون چین)	98/0	87/0	94/0
آفريقا	25/1	02/1	02/1
چين و هنگ کنگ	49/0	15/0	12/1
هند	06/1	67/0	47/0
ايران	48/2	41/1	91/0
جهان	53/0	35/0	73/0

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزده مقررات ملی ساختمان

2011-05-30T00:43:00.001-07:00

3-آمار کلی مصرف انرژی در کشور

پس از تعریف اصطلاحات مهم در مورد بحث، در این قسمت آماری از وضعیت مصرف داخلی و مقایسه با مقادیر بین المللی ارایه میشود. جهت اطلاع بیشتر از میزان تولید انرژی در کشور و مصرف آن دربخش های مختلف و همچنین مقایسه ایران با کشورهای دیگر چند نمونه از نتایج بدست آمده از آمارها در این بخش آورده شده است.

شکل 1-1- سهم حاملهای انرژی از تولید انرژی اولیه در سال 1384

نفت خام، مایعات و مایعات گازی بیشترین سهم از تولید انرژی اولیه که در حدود 6/69درصد از کل است را دارا می باشند. پس از آن گاز طبیعی و گازهای کک کوره بلند بیشترین سهم را با 9/27درصد به خود اختصاص دادهاند. درصد بسیار کم باقیمانده را حامل هایی چون انرژی های آبی و تجدید پذیر، بیوماس جامد و همچنین زغالسنگ تشکیل می دهند. همانطورکه آمارها نیز نشان می دهند نفت خام و مایعات گازی نقش مهمی در تولید انرژی اولیه دارند و با نظر به اینکه این حاملها جزو حامل های تجدیدپذیر به شمار نمی آیند، اجرای راهکارهایی برای کاهش هرچه بیشتر مصرف آن و جایگزینی این نوع حامل با انرژیهای تجدیدپذیر از موضوعات قابل بحث در عصر حاضر است.

همانطورکه ذکر شد سهم نفت در تولید انرژی اولیه از اهمیت بالایی برخوردار است. داده های جدول زیر نشان دهنده ذخایر تثبیت شده و تولید نفت در جهان در سال 2005 و معیار مناسبی برای مقایسه ایران با چند کشور جهان است. ایران از جمله کشورهایی است که بخش عمده ذخایر نفتی را دارا میباشد و از این حیث از اهمیت ویژهای برخوردار است.

جدول 1-1- ذخایر تثبیت شده و تولید نفت در جهان در سال 2005

نام کشور	میلیارد بشکه (ذخایر)	سهم ذخایر در کل(درصد)	سهم تولید در کل (درصد)	نسبت ذخایر به تولید
آمریکا	3/29	4/2	8	8/11
کانادا	5/16	4/1	7/3	8/14
ایتالیا	7/0	1/0	2/0	17
امارات متحده عربی	8/97	1/8	3/3	4/97
عربستان سعودی	2/264	22	5/13	6/65
نیجریه	9/35	3	2/3	1/38
قطر	2/15	3/1	3/1	38
شوروی سابق	9/122	2/10	8/14	4/28
آذربایجان	7	6/0	6/0	4/42
ایران	5/137	5/11	1/5	93
کل جهان	7/1200	100	100	6/40

در تولید نفت خام جهانی، وضعیت نوسانات تولید طی دوره 10 ساله از سال 1994 تا 2004 بهشرح ذیل میباشد:

جدول 1-2- نوسانات تولید نفت خام طی سالهای 1994 تا 2004

کشورهای آمریکای شمالی	5/2 درصد افزایش
کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی	5/26 درصد افزایش
کشورهای اروپایی و اروپاآسیا	28 درصد افزایش
کشورهای خاورمیانه	22 درصد افزایش
کشورهای آفریقایی	32 درصد افزایش
کشورهای اقیانوس آرام	10 درصد افزایش
متوسط جمع جهان	19 درصد افزایش

از نتایج بدست آمده مشخص می گردد که میزان درصد افزایش تولید نفت خام حدود 2 درصد بیش از ذخایر اثبات شده نفت خام در طی دوره 10 ساله بوده است.

--
Farid Bensaeed

آموزش مبحث نوزده مقررات ملی ساختمان

2011-05-30T00:41:00.001-07:00

2-مصرف انرژی در کشور

انرژی داده اصلی و بنیادی تولید است. منابع انرژی در طبیعت به اشکال مختلف وجود دارند که دارای سطوح پالایش و فرآورش مختلف از چوب و سوختهای سنتی تا انرژی هستهای میباشند. استفاده از یک روش متحدالشکل، روش مناسبی برای بیان ارزیابی جهانی از سیستم انرژی است.

اطلاعات ملی انرژی برای کشورهای مختلف جهت ارزیابی منابع و برنامهریزی انرژی که در داخل کشور تولید میشود، به کار گرفته میشود. بیشترین منابع انرژی به روش شیمیایی پالایش میشوند و بخش دیگری نیز نظیر انرژی آبی، خورشیدی، زمینگرمایی با روشهای مخصوص قابل استفاده میگردند.

در اینجا چند اصطلاح رایج در بررسی وضعیت انرژی ذکر شده است.

تولید انرژی اولیه

بخشی از انرژی داخلی که استخراج گردیده و یا بدون پالایش و تبدیل مورد استفاده قرار میگیرند را انرژی اولیه میگویند که شامل نفت خام، گاز طبیعی غنی، مایعات گازی، زغالسنگ سخت، برق آبی، انرژی هستهای، انرژی خورشیدی، انرژی زمینگرمایی و سوختهای سنتی میباشد.

مصرف انرژی نهایی

انرژی نهایی بیانگر مصرف انرژی توسط مصرفکننده در بخشهای مختلف است. بنابر این رابطه زیر بین انرژی اولیه و انرژی نهایی برقرار است:

انرژی نهایی + تلفات تبدیل و پالایش = انرژی اولیه

در هر واحد تولیدی، صنعتی و یا کشاورزی، یا سایر بخشهای مصرفکننده نظیر بخش خانگی، تجاری و عمومی، انرژی عمدتا در تامین نیروی محرکه، گرمایش و سرمایش مورد استفاده قرار میگیرد.

در تبدیل انرژی نهایی، انرژی مورد نیاز وارد فرآیندی میشود که بر اساس بازده تجهیزات و دستگاههای مصرفکننده بخشی از آن تلف شده و مابقی مورد استفاده قرار میگیرد. بازده دستگاههای انرژیبر نسبت مقدار انرژی خروجی به کل انرژی ورودی میباشد. مقدار انرژی لازم با درنظر گرفتن بازده دستگاه ها، انرژی مفید نامیده میشود.

عرضه انرژی اولیه

بهصورت زیر نشان داده میشود:

تغییر در موجودی +/- صادرات – واردات + تولید داخلی = عرضه انرژی اولیه

--
Farid Bensaeed

WORLD IS MY HEART

I: REV BROACHING TOOL

F.P. Officina Meccanica s.r.l.

PURPOSE

TARGET

SEMPLICITY AND TECHNICAL ASSISTANCE

WEBSITE

آمار مهم انرژي

مكانيسم توسعه پاك CDM

مكانيسم توسعه پاك CDM

آمار كليدي نفت و گاز كشورهاي جهان

آمار ايثارگران دلاور در شركت ملي گاز ايران

مقالات برتر سومين همايش نظام پيشنهادهاي شركت ملي گاز ايران

مقاله هاي برتر سومين همايش نظام پيشنهادهاي شركت ملي گاز ايران

آموزش دوره هاي مجازي بين المللي

استانداردهاي فني و تخصصي

استانداردهاي بين المللي

کاربرد نانو تکنولوژی در صنعت نفت

دوره آموزشي انرژي هاي تجديد پذير و ناپذير

Did you get my invite?

Hi

هيدرات گازي

تعاريف و واژه هاي گاز رسانيتوزيع گاز

آموزش مبحث 19 مقررات ملي ساختمان

3-3-2- روش تجویزی

3-4- آشنایی با عوامل ویژه فرعی

3-4-1- گونه بندی از نظر شرایط بهره گیری از انرژی خورشیدی

3-4-2- گونه بندی از نظر نوع انرژی مصرفی (برقی و غیر برقی) برای تامین گرمایش/ سرمایش و آبگرم مصرفی

3-4-3- گونه بندی از نظر نسبت سطح پوسته نورگذر ساختمان به سطح زیربنای مفید آن

3-4-4- گونه بندی از نظر استفاده از سیستم های نوین تهویه

3-4-5- نحوه استفاده از ساختمان با کاربری غیر مسکونی (مداوم یا منقطع)

مقررات مبحث 19 مقررات ملي ساختمان

3-2-2- گونه بندی جغرافیایی نیاز انرژی گرمایی و سرمایی سالانه ساختمان

3-2-3- سطح زیر بنای مفید ساختمان

آموزش مبحث 19 مقررات ملي ساختمان فصل سوم

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان

مثال 2-1

ضخامت لايه

5/0

037/0

1/1

15/1

1

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملي ساختمان

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ايمني

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان

آموزش مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان

آموزشمبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان

آموزش مبحث نوزده مقررات ملی ساختمان

آموزش مبحث نوزده مقررات ملی ساختمان

آموزش مبحث نوزده مقررات ملی ساختمان